Archive for Μαρτίου 2012

ΠΑΡΤΕ ΠΙΣΩ ΤΑ ΛΕΦΤΑ

Μαρτίου 18, 2012

Το «φέρτε πίσω τα λεφτά» του Β. Βενιζέλου, όχι μόνο δεν πείθει, αλλά και εξοργίζει. Όταν αδυνατεί ή αδιαφορεί να προστατέψει μερικές χιλιάδες ομολογιούχους που βλακωδώς δάνεισαν το κράτος πιστεύοντας στην …εγγύησή του, το καλύτερο στο οποίο μπορεί να ελπίζει είναι να μην ξεκινήσει μία κανονική “run on the bank” επί υπουργίας του, ή αμέσως μετά. Ειλικρινά, δεν έχω καταλάβει γιατί δεν έχει ήδη γίνει αυτό από τους Έλληνες που ακόμη κρατούν χρήματα σε ελληνικές τράπεζες πιστεύοντας στην … εγγύηση του κράτους μέχρι τις 100.000 €. Είδαμε πόσο αξίζει η εγγύηση αυτή. Θα μπορούσε, όμως, το Κράτος να βελτιώσει την αξιοπιστία του και να αναπληρώσει, μέρος των απωλειών των αφελών πιστωτών του και όχι μόνο, με μία σχετικά απλή κίνηση. Μάλιστα, θα ήταν μία πολύ καλή ευκαιρία να αναπληρώσει το πολιτικό σύστημα μέρος του «ηθικού κινδύνου» που έχει προκαλέσει διαχρονικά με την ανεπαρκή διαχείριση και προστασία αυτών που του εμπιστεύτηκε η κοινωνία, δηλαδή της περιουσίας των έντιμων πολιτών.

Καθημερινά σχεδόν βομβαρδιζόμαστε με … αναπτερωτικές του ηθικού ειδήσεις για επίορκους υπαλλήλους που πιάστηκαν στα πράσα, για επιχειρηματίες, τραγουδιστές και πρώην Υπουργούς που χρωστούν εκατομμύρια για φόρους, για φοροδιαφεύγοντες εισοδηματίες, άλλους κοινούς μπαταχτσήδες κλπ. Κοινή συνισταμένη η πληροφορία ότι όλοι αυτοί έχουν στην κατοχή τους απίστευτα ακριβά ακίνητα τα οποία, μάλιστα, πληροφορούμαστε ότι το δημόσιο μπορεί να δεσμεύσει. Ταυτόχρονα, έχουμε και εκατοντάδες ή χιλιάδες παράνομα ακίνητα σε δάση, λόγγους, ραχούλες και ακρογιάλια και το συνηθέστερο χτισμένα με κλεμμένα λεφτά. Ακούμε, επίσης, ότι δημιουργήθηκε ένα Ταμείο Αξιοποίησης Δημόσιας Περιουσίας, με Πρόεδρο κάποιον που έχει δηλώσει ότι τίποτε … «δεν μπορεί να αξιοποιηθεί για πολλά χρόνια ακόμη». Αν περιμένεις να πληρώσεις μέρος του χρέους από την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, από ένα φορέα με Πρόεδρο ένα «τσαμπιόνι» του βαθέος κράτους, των συνδικαλιστικών παραδείσων, και των προνομίων τους, ζήσε Μάη μου.

Τι θα έκανε, λοιπόν, μία Διοίκηση που τιμάει την αποστολή της; Θα έφτιαχνε ένα Ειδικό Ταμείο με τα «ακίνητα της διαφθοράς». Από το ακίνητο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου του παρά τρίχα κυβερνήτη μας, στα φανταστικά πετρόκτιστα της ρέκτου υπαλλήλου του ΙΚΑ που μόλις θαυμάσαμε, στα μισά ακίνητα της Μυκόνου, της Πάρου και της Σαντορίνης που είναι είτε κτισμένα με «μαύρα» είτε παράνομα, στα αυθαίρετα της Μονής Πεντέλης, στα ακίνητα του «Αγαπούλα» και του Βοσκόπουλου. Εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα ακριβής κατοικίας, παραθεριστικής και μη, αξίζουν δισεκατομμύρια ευρώ. Ένα Sovereign Fund προικισμένο με αυτήν την περιουσία, με επαγγελματική διαχείριση και άμεση ή μελλοντική τιτλοποίηση, θα έβγαζε αρκετά για να ξεπλύνει τη ντροπή του πολιτικού συστήματος με τις αμαρτίες του Μνημονίου. Επιδόματα ανεργίας που κόπηκαν, γέροντες που εξευτελίσθηκαν, άνεργοι που μένουν χωρίς στήριξη, όλα θα μπορούσαν να αποφευχθούν με τα 4 δις € που, με συντηρητικούς υπολογισμούς, εύκολα θα απέδιδαν τα «ακίνητα της ντροπής» σε ελάχιστα χρόνια.

Πολλοί θα πουν ότι η διαδικασία αυτή θα έπαιρνε πολλά χρόνια δικαστικών εμπλοκών και διαδικασιών μέχρι να … καθαρίσουν. Πιθανόν, αν κάνουμε τα πράγματα όπως τα κάνουμε τώρα, δηλαδή για να μην … κάνουμε τίποτε. Αυτό δεν είναι, όμως, απαραίτητο σε μία χώρα που θα αποφασίσει, επί τέλους, να λειτουργήσει και να νομοθετήσει προς όφελος των νομίμων πολλών πολιτών. Τα μνημόνια, καλώς, ψηφίζονται με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου σε λίγες μέρες. Αν η δικαστική εκκαθάριση πάρει απόλυτη προτεραιότητα και ο στόχος τοποθετηθεί στην αξιοποίηση των παρανόμως κτηθέντων και χτισθέντων ακινήτων και όχι στην προστασία των παρανομούντων, ακόμη και αν χρειασθεί να επιβάλουμε τη διαδικασία, όλα γίνονται. Δεν μπορεί η κοινωνία να δουλεύει μόνο για τους δικηγόρους και τους δικαστές. Καιρός να κάνουν και αυτοί κάτι για την πατρίδα, εκτός από απεργίες και διαμαρτυρίες. Στο κάτω-κάτω, δεν νομοθετούν οι δικαστές. Αυτοί εφαρμόζουν τους νόμους που φτιάχνει η συντεταγμένη κοινωνία. Αυτή είναι ίσως η καλύτερη ευκαιρία για το πολιτικό σύστημα να ανακτήσει μέρος της χαμένης τιμής του. Είναι ο μόνος τρόπος για να ανακτήσουμε μέρος των κλεμμένων που δεν … φάγαμε μαζί.

Advertisements

ΕΥΡΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ-3

Μαρτίου 13, 2012

Σε προηγούμενο άρθρο μας δείξαμε ότι στο τέλος του 2009, η Ελλάδα είχε ένα διπλό έλλειμμα (χωρίς τοκοχρεολύσια) της τάξης των 60 δις € (24 δις € δημοσιονομικό έλλειμμα και 37 δις € έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών). Αυτός είναι ο πήχης που έπρεπε να ξεπεράσουμε μέχρι να γίνουμε «κανονική χώρα». Φυσικά, σε αυτό έπρεπε να προσθέσουμε το 2009 άλλα 15 δις για τοκοχρεολύσια, ποσό που θα αυξάνει κάθε χρόνο, μέχρι να αρχίσει να μειώνεται. Η σκληρή αυτή αλήθεια απαιτεί απαντήσεις σε δύο ερωτήσεις: Πότε θα γίνουμε κανονική χώρα και πώς θα το κάνουμε. Είναι προφανές ότι οι απαντήσεις στις δύο αυτές ερωτήσεις, συνεπάγονται οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες που εύκολα δικαιολογούν το χαρακτηρισμό «κοσμογονία». Ένας νέος (ελληνικός) κόσμος είναι, όντως, απαραίτητος.

Το δημοσιονομικό (εσωτερικό) έλλειμμα αντιμετωπίζεται με μείωση κρατικών δαπανών, αύξηση εσόδων και φυσικά, με συνδυασμό των δύο. Και τα δύο, κατ’ αρχήν, προκαλούν ύφεση, δηλαδή μείωση του πραγματικού ΑΕΠ λόγω μείωσης της ζήτησης. Όλα, όμως, εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η (απαραίτητη) αφαίμαξη της οικονομίας και η αύξηση των εσόδων. Αυτό που πρέπει να αποφεύγεται είναι η μείωση της αγοραστικής δύναμης των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, που καταναλώνουν, υποχρεωτικά, το σύνολο του εισοδήματός τους. Αντίθετα, η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να στραφεί προς τα εισοδήματα με χαμηλή ροπή προς κατανάλωση, δηλαδή τα μεγαλύτερα, που αποταμιεύουν ένα μέρος του εισοδήματός τους, ή το ξοδεύουν σε αγορές του εξωτερικού. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι πρώτα «χτυπάς» στις ΔΕΚΟ και στις συντάξεις ευγενών και επαγγελματικών ταμείων (γιατροί, δικαστικοί, δικηγόροι, μηχανικοί κ.λπ., μετά, αν δεν γίνεται αλλιώς, στις συντάξεις του ΙΚΑ και ποτέ και καθόλου στις κατώτατες. Σημαίνει, επίσης, ότι «τσακίζεις» τη φοροδιαφυγή με κάθε τρόπο. Όσο για τη φορολογία, αποφεύγεις τη φορολογία κερδών και χτυπάς την περιουσία, όχι όμως των μικροϊδιοκτητών. Αφήνω στην κρίση του αναγνώστη το πώς επιχειρήθηκε η δημοσιονομική προσαρμογή από την πρώτη στιγμή. Αν ποτέ χρειαζόταν Εξεταστική Επιτροπή και τιμωρία, είναι για την οικονομική πολιτική από το 2008 μέχρι το 2011.

Το άλλο έλλειμμα, των εξωτερικών συναλλαγών, μειώνεται μόνο με αύξηση των εξαγωγών σε σχέση με τις εισαγωγές, δηλαδή με αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Αν οι εξαγωγές βελτιωθούν, μπαίνει χρήμα στην οικονομία που αντισταθμίζει εν όλω ή εν μέρει, την απώλεια στην αγορά από τη δημοσιονομική προσαρμογή. Ταυτόχρονα, μεγαλώνει το ΑΕΠ και, καθώς όλα τα μεγέθη μετρώνται ως ποσοστό του ΑΕΠ, μικραίνουν τα ελλείμματα. Επί δύο αιώνες ελληνικού κράτους, οι κυβερνήσεις συγκέντρωσαν όλη τους την εφευρετικότητα στο να βρίσκουν τρόπους απασχόλησης των ημετέρων τους στο Δημόσιο, χτίζοντας ένα πλέγμα άχρηστων υπηρεσιών, νόμων και ρυθμίσεων που έχουν αποκλειστικά δύο σκοπούς. Να βασανίζουν τον πολίτη και να αποθαρρύνουν την όποια επιχειρηματική δραστηριότητα, εκτός, φυσικά, από την παράνομη, αφού η νόμιμη «απαγορεύεται» στην πράξη. Μετά από πέντε χρόνια one-stop υπηρεσιών, σας προκαλώ να βγάλετε σήμερα μία άδεια υπαίθριου … καστανά και αν αντέξετε, διαβάζετε τη συνέχεια.

Από τα παραπάνω, αβίαστα προκύπτει ότι η αρχή, άμεσα και δραστικά, έπρεπε να γίνει με μέτρα που θα αύξαναν, όσο γινόταν γρηγορότερα και περισσότερο, την ανταγωνιστικότητα, χαμηλώνοντας το κόστος μέσα στην οικονομία. Η άμεση και αποτελεσματική στόχευση στα κλειστά επαγγέλματα, στις μεταφορές, στην αδειοδότηση και τη σύσταση επιχειρήσεων, θα μείωνε τις τιμές στο εσωτερικό, διευκολύνοντας και τη δημοσιονομική προσαρμογή, αλλά κυρίως, θα αύξανε τις εξαγωγές. Αυτό δεν έγινε και δεν έχει γίνει ακόμη. Τα κριτήρια στην άσκηση οικονομικής πολιτικής την τριετία 2009-2011, ήταν δύο. Πρώτον, να μην ενοχλήσουμε πολύ την εκλογική μας πελατεία και δεύτερον, η ταχύτητα επίτευξης ποσοτικών στόχων, ανεξαρτήτως του πόνου που προκαλούσαν τα μέτρα σε πολλές (αδύναμες) κοινωνικές ομάδες. Εδώ, πρέπει να είμαστε δίκαιοι και να μην περιορίσουμε την κριτική σε όσους άσκησαν απευθείας εξουσία και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ. Όλες οι πολιτικές δυνάμεις συναγωνίσθηκαν σε ανευθυνότητα, προβάλλοντας μαξιμαλιστικά αιτήματα και αποφεύγοντας τη στήριξη εναλλακτικών πολιτικών. Όταν η δεξιά και η αριστερά στηρίζουν «το δίκαιο αγώνα» των φορτηγατζήδων, των φορτοεκφορτωτών, των ναυτεργατών, των δικηγόρων, των γιατρών και των φαρμακοποιών, αδιακρίτως, ας μη χύνουν κροκοδείλια δάκρυα για τη σύνταξη της γιαγιάς. Όταν τα πλοία των Ελλήνων πάνε στην Τουρκία και τη Βουλγαρία γιατί δεν αντέχουν τη μαφία της Ναυπηγοεπισκευαστικής, ας μην περιμένουμε συνάλλαγμα και εξαγωγές.

Μετά τον Ιούνιο, η Ελλάδα θα είναι πραγματικά μία «άλλη χώρα». Τότε αρχίζουν οι δικοί μου πραγματικοί φόβοι. Όταν θα έχει δημιουργηθεί η escrow account και οι πληρωμές τοκοχρεολυσίων είναι πλέον «θέμα των ξένων», από τον Ιούλιο και μετά, η όποια ελληνική κυβέρνηση πρέπει να «τα βγάζει πέρα μόνη της». Αυτό σημαίνει ότι αν τα λεφτά δεν φτάνουν για να πληρωθούν κάποιες υποχρεώσεις, δηλαδή μισθοί, συντάξεις και προμήθειες του δημοσίου, αυτές, υποχρεωτικά θα κόβονται στο ύψος των πραγματικών μας δυνατοτήτων. Ο καθένας μπορεί να φαντασθεί τι ακριβώς σημαίνει αυτό. Η πραγματική έννοια του ελλείμματος θα γίνει οδυνηρά αισθητή σε πολλούς από εμάς, κυρίως σε όσους εξαρτώμεθα ή έχουμε δοσοληψίες με το δημόσιο. Αντίθετα, θα πάψει να ενδιαφέρει τόσο η έννοια του «χρέους», αφού αυτό θα το έχουν αναλάβει οι ξένοι. Βέβαια, αν κάποιο μήνα τα χρήματα δεν «φτάσουν», το δημόσιο θα αρχίσει να έχει εσωτερικό χρέος, δηλαδή σ’ εσάς και σ’ εμένα. Το χρέος αυτό μπορεί να μας το «πληρώσει» με κάποια υποσχετική ή άλλο τρόπο, αλλά η σχέση πλέον είναι αποκλειστικά μεταξύ ημών των εξαρτωμένων από το δημόσιο και την κυβέρνησή μας, όπως δηλαδή θα έπρεπε να είναι μέχρι τώρα. Τέρμα τα δανεικά και το μοίρασμα που κάναμε, όχι 30 χρόνια, αλλά επί δύο αιώνες συνεχώς. Η μόνη ελπίδα μας πια θα είναι η σωστή και υγιής προοπτική ροής χρημάτων από τον τουρισμό, τη ναυτιλία και τις εξαγωγές. Τι στάση θα τηρήσουμε ως λαός, όταν αρχίσουν οι καταλήψεις στις ράμπες των πλοίων το καλοκαίρι; Όταν οι ταξιτζήδες αρχίσουν πάλι να ταλαιπωρούν τους τουρίστες; Μήπως να κάνουμε και μία… παρέμβαση απλήρωτων δημοσίων υπαλλήλων στη μαφία της Ναυπηγοεπισκευαστικής; Μήπως να μην αναθέσουμε άλλο τους αγώνες μας μόνο στο ΠΑΜΕ; Μήπως μία «άλλη χώρα» που παράγει και τα βγάζει πέρα μόνη της είναι δυνατή;

Η ζωή θα δείξει.

…ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ;

Μαρτίου 11, 2012

Μεγάλος ντόρος γίνεται εσχάτως για το ότι η Αριστερά δεν φαίνεται να δείχνει και μεγάλη πρεμούρα να μας κυβερνήσει. Με θλίψη παρατηρεί ο Βασίλης Δεληγκάρης (ΜΕΡΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 10/3): «Είναι φανερό πώς δεν θέλουν με κανένα τρόπο να κυβερνήσουν». Αναφέρεται σε όλα τα κόμματα της Αριστεράς, διαπιστώνοντας ότι τώρα που επί τέλους, η καπιταλιστική δημοκρατία τα έκανε κατά γενική ομολογία θάλασσα, ήρθε η ώρα της Αριστεράς να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες. Αγνοώντας το σοφό γνωμικό «όποιος είναι έξω από το χορό, πολλά τραγούδια ξέρει», θεωρεί ο συγγραφέας και πολλοί άλλοι, ότι τώρα είναι η ευκαιρία να μπει επί τέλους και η αριστερά «στο παιγνίδι» της εξουσίας. Κανείς δε σκέφτεται ότι, τουλάχιστον στην Ελλάδα του σήμερα, ίσως είναι ευτύχημα το ότι η αριστερά κάνει τη… δύσκολη. Κανείς δεν κάνει τον κόπο να σκεφθεί πώς, αλήθεια, θα ήταν μία κυβέρνηση όπου θα κυριαρχούν τα μυαλά και η πολιτική και όχι μόνο η ρητορική, της σημερινής ελληνικής αριστεράς στις σημερινές οικονομικές συνθήκες.

Είναι σαφές ότι η αριστερά (εκτός της σταλινικής, που έκανε ήρωα τον Σταχάνοφ και καταδίκασε σε πείνα εκατομμύρια, εκτός των κομματικών στελεχών) στο δίπολο παραγωγή – διανομή, προτιμά το δεύτερο, θεωρώντας, ίσως, το πρώτο αυτονόητο. Εκατομμύρια σελίδες, χιλιάδες τόμοι έχουν γραφτεί, κόμματα, φράξιες, ομάδες, γκρουπούσκουλα, επαναστατικά και μη, όλα ασχολούνται με το πώς θα διανεμηθεί δικαιότερα το προϊόν. Ευγενικές ψυχές έχουν δώσει και τη ζωή τους για να μην υπάρχουν φτωχοί και κατατρεγμένοι, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για καλύτερες συνθήκες δουλειάς και αμοιβών, το πενθήμερο, το οκτάωρο, τις πληρωμένες διακοπές και τα επιδόματα. Ο σημερινός κόσμος χρωστά πολλά στη ύπαρξη και τους αγώνες της αριστεράς σε όλο τον κόσμο. Ένας κόσμος χωρίς αριστερά είναι μια Χομπσιανή κοινωνία που κανείς δεν θα ήθελε.

Ως εδώ, όμως. Μία ευτυχισμένη κοινωνία, προϋποθέτει και πολλά άλλα και κυρίως την παραγωγή των αγαθών και υπηρεσιών που είναι απαραίτητα για την ευημερία της κοινωνίας. Εδώ η λέξη κλειδί είναι «παραγωγή». Οι ευγενικές ψυχές της αριστεράς πάλεψαν για τη δίκαιη διανομή ενός προϊόντος, που κάποιος άλλος, ίσως όχι και τόσο ευγενικός, μάλλον άπληστος καπιταλιστής κεφαλαιοκράτης, παρήγαγε. Ο αγώνας για τη διανομή αρχίζει μετά την παραγωγή και όχι πριν. Επειδή η κοινωνία των αγγέλων δεν έχει ακόμη παρατηρηθεί στη γη, και ο κόσμος όπου τα πιλάφια και το μέλι τρέχουν στους δρόμους υπάρχει μόνο στον Ισλαμικό παράδεισο, καλά θα κάνουμε να ασχοληθούμε λίγο και με την παραγωγή. Εδώ, δυστυχώς, δεν θα βρούμε αριστερό εγχειρίδιο, οπότε θα χρειασθούμε τους κακούς της ιστορίας, δηλαδή τους κεφαλαιοκράτες καπιταλιστές, τους τραπεζίτες και τις θεωρίες και τεχνικές τους. Αυτό, άλλωστε, κάνει με μεγάλη επιτυχία το ΚΚΕ και ας μην το παραδέχεται.

Στην Ελλάδα, μάθαμε καλά το παιχνίδι της διανομής προϊόντος που δεν έχει παραχθεί. Η λύση ήταν τα δανεικά από τους κακούς τραπεζίτες, τους εμπόρους αλλά και τα ταμεία των ασφαλισμένων του εξωτερικού. Το κάνουμε κοντά 200 χρόνια τώρα, αλλά το παρακάνουμε και γι’ αυτό έχουμε τραβήξει 6-7 χρεοκοπίες. Τα ίδια κάναμε και τώρα, αλλά υπήρχε μία διαφορά. Μετά το 2002, βρισκόμαστε σε μία νομισματική ένωση που δεν έχει καμία όρεξη να υποφέρει για χάρη μας. Μας φέρθηκε με κατανόηση, όπως κάνουμε σε παιδιά με ειδικές ανάγκες, αλλά κάποια στιγμή ο κόμπος έφτασε στο χτένι. Αυτό που συνέβη χθες, με τη σχεδόν καθολική συμμετοχή των ιδιωτών στο «κούρεμα» του χρέους μας, ήταν μία, τελευταία, πράξη γενναιοφροσύνης και πολιτικού comme il faut. Όταν, όμως, ένα άτομο με ειδικές ανάγκες απειλεί να σου κάνει το σπίτι γυαλιά-καρφιά, κάνεις υπομονή, αλλά στο τέλος υπάρχει και το… άσυλο ανιάτων. Αν δεν αρχίσουμε να παράγουμε για να καλύψουμε τις ανάγκες μας και να ξεπληρώσουμε το χρέος μας, έχουμε προειδοποιηθεί. Πίσω στο 1950 και χωρίς βοήθειες.

Σε αυτό το σκηνικό είναι, λοιπόν, που λυπούνται μερικοί γιατί αρνείται η αριστερά να… κυβερνήσει. Μα για το όνομα του Θεού! Τι έχει να προσφέρει η όποια ΔΗΜΑΡ ή ΣΥΡΙΖΑ, σήμερα, στο πρόβλημα της Ελλάδας; Στελέχη που προέρχονται είτε από τις δογματικές Σταλινικές ερήμους είτε τα Πασοκικά κομματικά «θερμοκήπια», πόσο χρήσιμα μπορούν να είναι για την πλήρη αναμόρφωση μίας οικονομίας που παράγει μόνο επιδόματα, μίζες και γραφειοκρατία; Ποιος αριστερός σήμερα θα ανεχθεί, πόσο μάλλον θα αναλάβει πρωτοβουλία, για περικοπές εξωφρενικών επιδομάτων, άχρηστων φορέων και διαδικασιών που εφευρέθηκαν για να παράγουν ατομικές εξυπηρετήσεις και όχι πλούτο και ευημερία;

Αντί, λοιπόν, να θρηνούμε για την …άρνηση των αριστερών να κυβερνήσουν, θα έπρεπε να …πανηγυρίζουμε. Και ακόμη καλύτερα, να απογαλακτισθούμε μια και καλή από την πλύση εγκεφάλου που υφιστάμεθα για δύο γενιές και ας τοποθετήσουμε την αριστερά εκεί που πράγματι ανήκει. Στη διαφύλαξη των δικαιωμάτων και της ευημερίας μας, αφού, όμως, αυτά υπάρξουν, όχι πριν. Την αριστερά στην εξουσία τη ζήσαμε επί σχεδόν 100 χρόνια και σε πολλές χώρες. Εμετρήθη, εζυγίσθη και ευρέθη ελλιπής. Αυτό, τουλάχιστον, το μάθαμε. Δεν χρειάζεται και η ελληνική εκδοχή της ανθρώπινης δυστυχίας στο σοσιαλιστικό παράδεισο, που παρά τρίχα γλυτώσαμε πριν από εξήντα χρόνια.΄

ΕΥΡΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ-2

Μαρτίου 7, 2012

Ας συνεχίσουμε σήμερα τα Ευρωοικονομικά ΟΝΕ-2 (Οικονομικά Νέας Εποχής), με ένα δεύτερο σημείο σύγχυσης που εκτείνεται και στη σφαίρα της Πολιτικής. Θέμα μας το νόμισμα και η σχέση του με την ευημερία της Κοινωνίας. Στην Ελλάδα σήμερα κοντεύουμε να παραφρονήσουμε. Οι μισοί θέλουν να μας πείσουν ότι πρέπει να «μείνουμε στο Ευρώ» και οι άλλοι μισοί ότι είναι καλύτερα να «γυρίσουμε στη Δραχμή». Εκτός από το ότι το θέμα λανθασμένα τίθεται ως ζήτημα δικής μας επιλογής, η παράνοια επιτείνεται καθώς οι δύο πόλοι αποκτούν διακριτά πολιτικά χαρακτηριστικά. Με το Ευρώ είναι οι «δεξιοί – διεθνιστές» και με τη Δραχμή οι «αριστεροί –πατριώτες». Χάος, το οποίο γίνεται χειρότερο αν σκεφθούμε ότι με τη δραχμή συντάσσονται τα λαμόγια, οι φοροφυγάδες και η μαύρη οικονομία, ενώ το Ευρώ είναι και επιλογή των παραδοσιακών «νοικοκυραίων» και όσων παράγουν!

Στα πολύ παλιά χρόνια, ο πλούτος μετριόταν με την ποσότητα πολύτιμων μετάλλων, από τα οποία συνήθως φτιάχνονταν και τα νομίσματα. Πλούσια ήταν η χώρα που διέθετε χρυσό και ασήμι, συνήθως μέσα από το εμπόριο και τις κατακτήσεις. Μετά, για λόγους πρακτικούς, παρουσιάστηκε το «συμβατικό χρήμα» (fiat money), αρχικά στην Κίνα του 11ου αιώνα. Το νόμισμα αποκτά αξία μέσα από τη δέσμευση της δημόσιας αρχής, που αναγνωρίζει την ύπαρξή του. Για πολλά χρόνια, το χρήμα είχε αντιστοίχηση με το χρυσό (μετατρεψιμότητα). Αυτό τελείωσε το 1971, πρώτα για το δολάριο. Σήμερα, ο πλούτος μίας χώρας μετριέται με την ποσότητα των αποθετικών νομισμάτων (ευρώ, δολάριο, γιεν) που διαθέτει, αλλά κυρίως από την προσφορά και τη ζήτηση για το δικό της νόμισμα, Γιουάν, Στερλίνα, Φράγκο, Πέσο, Ρουπία κοκ. Ο δε πλούτος της χώρας σχετίζεται με το κόστος με το οποίο μπορεί να δανεισθεί όταν χρειάζεται. Οι πλούσιες χώρες δανείζονται φτηνά και έτσι, πλουτίζουν ακόμη περισσότερο. Το δίπτυχο της επιτυχίας είναι ακριβό (σκληρό) νόμισμα και χαμηλά επιτόκια δανεισμού, δηλαδή υψηλές τιμές στα κρατικά ομόλογα με τα οποία δανείζεται μία χώρα.

Προφανώς, ζήτηση για το νόμισμα μίας χώρας υπάρχει μόνο όταν υπάρχει ζήτηση για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που προσφέρει στην παγκόσμια αγορά. Το αλβανικό Λεκ δεν έχει μεγάλη αξία σήμερα, επειδή κανείς δεν κάνει ουρά να αγοράσει αλβανικά προϊόντα, εκτός από τους ίδιους τους Αλβανούς. Αν, όμως οι αλβανικές ακτές γίνουν προσβάσιμες σε υποδομές και προσιτές ως προς την τιμή στους Ευρωπαίους κατόχους Ευρώ, η ζήτηση για Λεκ θα αυξηθεί. Τότε θα αυξηθεί η τιμή του νομίσματος και θα μειωθεί το κόστος δανεισμού. Συνεπώς, η αξία του νομίσματος εξαρτάται από το βαθμό στον οποίο μία χώρα διαθέτει αγαθά και υπηρεσίες με ζήτηση στην τιμή στην οποία προσφέρονται. Αυτό είναι η παραγωγικότητα της οικονομίας. Αν, τώρα, οι Αλβανοί ταξιτζήδες αρχίσουν να ταλαιπωρούν τους τουρίστες και οι ξενοδόχοι διπλασιάσουν τις τιμές τους, θα συμβεί το αντίθετο, δηλαδή θα πέσει η αξία του νομίσματος. Η «άμυνα» της Αλβανίας θα ήταν η υποτίμηση. Αυτό δεν θα επηρέαζε την εσωτερική οικονομία (μισθοί, τιμές) άμεσα, αλλά θα έβλαπτε τη νομισματική ισορροπία, δηλαδή θα ανέβαινε το κόστος δανεισμού σε Λεκ.

Αυτά για χώρες με δικό τους νόμισμα. Υπάρχουν όμως και χώρες που ανήκουν σε μία νομισματική ένωση, με το ίδιο νόμισμα, αλλά διαφορετικές εθνικές οικονομικές πολιτικές. Έτσι, όταν οι Έλληνες ταξιτζήδες και οι ξενοδόχοι άρχισαν να κάνουν τα δικά τους, πέφτει η ζήτηση, αλλά η αξία του κοινού νομίσματος παραμένει. Η μείωση του εισοδήματος από τη μείωση της ζήτησης φέρνει ύφεση, χωρίς όμως τη δυνατότητα άμεσης αντιστάθμισης σε εθνικό επίπεδο. Αν η Ελλάδα ήταν Γερμανία, θα έπεφτε η αξία του κοινού νομίσματος, άμεσα. Σήμερα, αυτό συμβαίνει πολύ πιο αργά, αλλά συμβαίνει, όπως και η αύξηση των επιτοκίων. Μία χώρα, έστω και μικρή, μπορεί να βλάψει ολόκληρη την Ένωση αν δεν κατορθώσει να φέρει τη ζήτηση για τα προϊόντα της πίσω στο επίπεδο και των άλλων χωρών. Το κοινό νόμισμα, πολύ απλά σημαίνει κοινές επιδόσεις, παρά τις εθνικές ιδιαιτερότητες. Αυτό σημαίνει και παρόμοιες πολιτικές σε ό,τι διαμορφώνει τις τιμές και τις αμοιβές, δηλαδή την παραγωγικότητα. Δυστυχώς, η ΕΕ αυτό δεν το έχει προβλέψει. Έτσι, η μόνη της άμυνα απέναντι στην «άσωτη» κόρη, είναι, ή να τη διώξει, ή να την κάνει να αλλάξει συμπεριφορά.

Έτσι ερχόμαστε στο σημερινό μας πολιτικό δίλημμα. Μέσα με Ευρώ, ή έξω με Δραχμή. Αν όμως η Ελλάδα γυρίσει στη Δραχμή, η δυνατότητά μας να εισάγουμε θα περιορισθεί αυτομάτως και άμεσα σε όσα εξάγουμε. Ζήτηση για τα προϊόντα μας, όμως, θα υπάρξει μόνο στο βαθμό που τα προϊόντα μας ελκύουν αγοραστές από το εξωτερικό. Το 1950 και το 1960, όταν εξάγαμε καπνά και σταφίδα, η οικονομία μας είχε τη μορφή που κάποιοι θυμούνται με τρόμο. Σήμερα, δεν παράγουμε ούτε αυτά.

ΤΟ «ΓΕΝΟΣΗΜΟ» ΑΥΓΟ ΤΟΥ ΚΟΛΟΜΒΟΥ

Μαρτίου 6, 2012

Στη χώρα αυτή «ανακαλύπτουμε» την Αμερική καθημερινά. Θεσμοί, νόμοι, διοικητικές ρυθμίσεις και πρακτικές, με ιστορία δεκαετιών σε άλλες χώρες, με όλων των ειδών τα πολιτικά συστήματα, ξαφνικά εμφανίζονται και δημιουργούν μία απίστευτη σύγχυση. Καθώς, αναπόφευκτα, οι όποιες αλλαγές συνεπάγονται μικρές και μεγάλες αναδιατάξεις, ο κάθε… πικραμένος προσπαθεί να σπρώξει τη δική του ατζέντα στη δημόσια συζήτηση.  Στην Ελλάδα, μάλιστα, αυτό γίνεται με τη συνοδεία αρκετής… λάσπης, και την αναπόφευκτη κομματικοποίηση. Καθώς η συζήτηση διεξάγεται σχεδόν αποκλειστικά από άσχετους, από πληρωμένες γραφίδες (η ελληνική εκδοχή του Lobbying) και από κόμματα, η σύγχυση είναι τεράστια. Ιδιαίτερα όταν τα κόμματα παίρνουν θέσεις αντίθετες από αυτές που θα περίμενε κανείς με βάση τις ιδεολογικές τους ταυτότητες. Για παράδειγμα, η πρόσφατη «λατρεμένη» των ΜΜΕ «επανάσταση της πατάτας», που θα φέρει φτηνά προϊόντα στο φτωχό λαό, καταδικάσθηκε από το ΚΚΕ, το… κόμμα του λαού.

Η τελευταία τέτοια… «επανάσταση», έγινε με τα γενόσημα φάρμακα. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ο λαός μας βομβαρδίσθηκε από όλα τα ΜΜΕ, γραπτώς, τηλεοπτικώς και ηλεκτρονικώς, όταν ο Υπουργός Υγείας, εξαναγκασμένος από την Τρόικα, έφερε στη Βουλή τις ρυθμίσεις που καθορίζουν, πρώτον την τιμή και δεύτερον, την υποχρεωτική συνταγογράφηση γενοσήμων φαρμάκων. Μάλιστα, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες στοχεύουν και σε κάποια ποσοτικοποίηση της διείσδυσης των γενοσήμων φαρμάκων σε 50% του συνόλου, ποσοστό συντηρητικό, αλλά καλό προς το παρόν. Σε καμία περίπτωση οι νομοθετικές ρυθμίσεις δεν χαρακτηρίζονται από πρωτοτυπία. Τα γενόσημα φάρμακα κατασκευάζονται και κυκλοφορούν σε όλες τις χώρες εδώ και έναν αιώνα και ο βαθμός διείσδυσης στο «καλάθι» των φαρμάκων της οικογένειας είναι από διπλάσιος ως τετραπλάσιος του ελληνικού. Τα γενόσημα φάρμακα είναι εξ ίσου ασφαλή, αρκετά φθηνότερα και εξ ίσου χρήσιμα με τα «πρωτότυπα». Αυτό, βέβαια, σε χώρες με επαρκείς ελεγκτικούς επιστημονικούς μηχανισμούς, τους οποίους άνετα μπορεί να εξασφαλίσει και η χώρα μας, με τις δικές της δυνάμεις και λίγη ξένη τεχνική βοήθεια. End of story, που θα έλεγε και ο Ευρωπαίος φίλος μου αν τον ρωτούσαμε.

Αν, όμως, το ασφαλές, το συμφέρον και το σκόπιμο της μεγάλης αύξησης στη χρήση των γενοσήμων είναι κοινός τόπος για τα διεθνή δεδομένα, ο τρόπος με τον οποίο επιχειρήθηκε η προβολή της αναγκαιότητας της αλλαγής αυτής, έγινε με τρόπο επικοινωνιακά ερασιτεχνικό, κλασσικά ελληνικό. Όταν προσπαθείς να αλλάξεις το μείγμα των προϊόντων που καταναλώνει η κοινωνία -και μάλιστα ως είδη πρώτης ανάγκης- πρέπει να έχεις εξασφαλίσει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι η κοινή γνώμη έχει πεισθεί ότι η αλλαγή τη συμφέρει και ότι είναι απολύτως ασφαλής και δεύτερον, ότι αυτοί που πλήττονται, δεν μπορούν να δυσφημίσουν το προϊόν που προωθείς, χρησιμοποιώντας ψέματα ή ανακρίβειες, ατιμωρητί. Στην Ελλάδα, το «κοινωνικό μάρκετινγκ» στην εισαγωγή μειζόνων αλλαγών που επηρεάζουν καίρια το σύνολο του πληθυσμού, είναι παντελώς άγνωστο (δέστε το χάος με την εισαγωγή του ΕΟΠΥΥ). Έτσι, η κυβέρνηση προσπάθησε σε μία νύχτα να αλλάξει τα φάρμακα που χρησιμοποιεί η πλειοψηφία του πληθυσμού καθημερινά και στα οποία αποδίδει πιθανώς μεγαλύτερη αξία από την ίδια τη διατροφή. Προσπάθησε, επίσης, να παρέμβει καίρια σε μία αγορά 4 δις €, από την οποία «σιτίζονται» οι ισχυρότεροι επαγγελματίες στη χώρα, δηλαδή οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί, αλλά και οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις, ντόπιες και ξένες.

Οι αλλαγές αυτές επιχειρήθηκαν χωρίς ούτε μία καταχώρηση στον τύπο και τα ΜΜΕ, χωρίς ούτε μία ενημερωτική συζήτηση που θα έδινε πολύτιμα στοιχεία στους επαγγελματίες της ενημέρωσης, που αναγκάσθηκαν να κάνουν ρεπορτάζ σε συνθήκες απύθμενης, αλλά δικαιολογημένης άγνοιας. Ιδανικό σκηνικό για να κάνουν πάρτι οι όποιοι «θιγόμενοι». Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο λάθος. Όταν άρχισε η άθλια, εκφοβιστική ραδιοφωνική διαφήμιση του Ιατρικού Συλλόγου, δεν υπήρξε η άμεση παρέμβαση του Υπουργείου και του ΕΟΦ με παραπομπή στον Εισαγγελέα για διασπορά ψευδών ειδήσεων που μπορούν να πανικοβάλλουν τον πολίτη. Χρειάστηκε η επέμβαση κάποιων στο ραδιόφωνο, που  κατήγγειλαν το γεγονός, για να εμφανισθεί το Κράτος. Μάλιστα η απουσία του ΕΟΦ μέχρι πρόσφατα ήταν εκκωφαντική.

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω αφορά λιγότερο τα γενόσημα φάρμακα και περισσότερο την αποτελεσματικότητα του Κράτους – και είναι θλιβερό. Σε μία εποχή που η χώρα είναι υποχρεωμένη να υλοποιήσει μεγάλες αλλαγές σε συνήθειες, «κεκτημένα», νοοτροπίες και πρακτικές, όταν η χώρα πρέπει ουσιαστικά να επανιδρυθεί, να κάνει, δηλαδή… αιμοκάθαρση, αυτά πρέπει να γίνουν από ένα πολιτικό προσωπικό και μία διοίκηση που αποτυγχάνουν επί 180 συναπτά χρόνια. Η προσπάθεια, αν ποτέ αναληφθεί, γιατί μέχρι τώρα γίνεται το αντίθετο, πρέπει να είναι τιτάνια. Τον πολιτικό βολονταρισμό της άγνοιας, πρέπει να αντικαταστήσουν η γνώση, η εντιμότητα και ο επαγγελματισμός. Κάτι, ας πούμε, από τις ιδιότητες που φαίνεται να χαρακτηρίζουν το Λουκά Παπαδήμο, με τις οποίες έβγαλε πέρα ένα έργο που κανείς πολιτικός σήμερα δεν θα εδιανοείτο να επιτελέσει (πόσο μάλλον οι… κ.κ. Πρόεδροι της Βουλής, ο σημερινός ή ο παλιός). Ποια ελπίδα μπορεί να έχει όμως κάποιος, όταν βλέπει ότι ακόμη και αυτό που μας «έκατσε», ως δώρο εξ’ ουρανού, βιαζόμαστε να αναθέσουμε ξανά σε αποτυχημένους πολιτικούς και κόμματα;

Αν την ιστορία των γενοσήμων, ο θεληματικός κ. Λοβέρδος και ο μηχανισμός του Υπουργείου Υγείας την επέβαλαν επειδή ήταν απαίτηση της Τρόικας, αλλά με τρόπο αδέξιο και αναποτελεσματικό, φαντασθείτε τι ελπίδα έχουν οι άλλες απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, ειδικά αν πέσουν σε πολιτικούς τύπου Παπουτσή, Ρέππα, Παυλόπουλου, Παναγιωτόπουλου κ.λπ. Καμία, κάτι που βλέπουν και πολλοί ξένοι και εγχώριοι αναλυτές, που δεν δίνουν στην Ελλάδα πιθανότητες επιτυχίας. Και αυτό, θα φανεί τον Ιούλιο, όταν η χώρα θα υποχρεωθεί να αρχίσει να ζει μόνο με τα δικά της μέσα (οι ξένοι αναλαμβάνουν μόνο τα δάνεια). Δυστυχώς, μέχρι τότε, αντί η Ελλάδα να εκτελεί ένα crash program διοικητικής αναδιοργάνωσης και θεσμικής και νομοθετικής αναβάθμισης, θα κάνει… εκλογές, μέχρι ένας πολιτικός γίνει, επί τέλους, Πρωθυπουργός.

Μοιραίοι άνθρωποι σε μία άτυχη χώρα.