Archive for Φεβρουαρίου 2012

ΕΙΝΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΦΙΛΕ…

Φεβρουαρίου 29, 2012

Έχω ξαναγράψει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο στην άσκηση πολιτικής στην Ελλάδα, είναι ότι ο Έλληνας δεν έχει οικονομική παιδεία. Έμαθε θρησκευτικά, αλλά αγνοεί το νόμο προσφοράς και ζήτησης και την έννοια του κέρδους. Μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισαν να διδάσκονται στοιχειώδη οικονομικά στο σχολείο και με την αριστερή ιδεολογική τρομοκρατία που επικρατεί ακόμη, αμφιβάλλω αν κάποιο παιδί θα τολμούσε να ασχοληθεί σοβαρά. Για τους περισσότερους, οικονομολόγος είναι ο λογιστής και κόστος είναι αυτό που πληρώνουμε για κάτι -και όχι το πόσο κοστίζει να κατασκευασθεί αυτό που αγοράζουμε. Δηλαδή, αν δεν πληρώνουμε εμείς το γιατρό, γιατί τον πληρώνει το ΙΚΑ, η βίζιτα δεν κοστίζει. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Έλληνας ψηφοφόρος, δυσκολεύεται να κάνει στοιχειώδεις πολιτικές επιλογές για τον εαυτό του και για τη χώρα. Έτσι φτάσαμε στη χρεοκοπία, καλοπερνώντας αμέριμνοι και έτσι τώρα προτιμάμε να… «πάμε στη δραχμή», παρά να πληρώσουμε για να κρατήσουμε το ευρώ. Αν αυτή τη στιγμή είχαμε εκλογές με δύο μόνο υποχρεωτικές επιλογές και χωρίς άκυρα και λευκά, α)εκτός μνημονίου με δραχμή και β)με το μνημόνιο, το ευρώ και σκληρή δουλειά, υπάρχουν πολλοί που θα διάλεγαν το δεύτερο;

Για το μέσο Έλληνα, το πρόβλημα σήμερα είναι ότι πέφτουν οι αποδοχές του, αν ακόμη εργάζεται, και ότι η ανεργία έφθασε στο 1εκατομμύριο, ή 21% του εργατικού δυναμικού για τους άνεργους. Πολύ ενοχλητικό για όλους είναι ότι πληρώνουν περισσότερους φόρους και τέλη και ότι οι τιμές των αγαθών κοινής ωφέλειας αυξάνουν. Με άλλα λόγια, οι πηγές εισοδήματος στερεύουν και όσοι ακόμη έχουμε δουλειά, πληρώνουμε περισσότερα για να διατηρήσουμε το μίνιμουμ των δημόσιων αγαθών και την απασχόληση που προσφέρει το δημόσιο. Αν ήμαστε διατεθειμένοι να ζήσουμε χωρίς δημόσια νοσοκομεία, σχολεία ή αστυνομία και χωρίς ρεύμα όλη την ημέρα, θα μπορούσαμε να πληρώνουμε λιγότερους φόρους, και μάλιστα, σε δραχμές. Αυτό ακριβώς προτείνουν, η παράφρων, η δογματική και προσφάτως, η «βελούδινη» αριστερά. Απλώς δεν αναφέρουν το τίμημα της επιλογής. Άλλωστε, ένας λαός που δεν ξέρει τι είναι τόκος και τι επιτόκιο και όπου ο ίδιος ο Πρωθυπουργός μέχρι πρόσφατα δεν ήξερε τη διαφορά μεταξύ χρέους και ελλείμματος, εύκολα παρασύρεται.

Η πραγματικότητα είναι ότι ιστορικά, παντού και πάντα, η επιβίωση στηριζόταν στην εργασία και την παραγωγή. Οι λαοί επιβίωναν μόνο όταν και όσο παρήγαγαν τα προς το ζην και προόδευαν μόνο όταν παρήγαγαν περισσότερα, ή εξασφάλιζαν περισσότερα αγαθά μέσω του εμπορίου ή των κατακτήσεων. Το κλειδί της ευημερίας της κοινωνίας ήταν πάντα η παραγωγικότητα, κάθε μορφής, ακόμη και της βίας. Δεν υπάρχει κανένα παράδειγμα λαού που να μακροημέρευσε χωρίς να παράγει. Στις σύγχρονες εποχές και με την εμφάνιση του νομίσματος, μετά το 4.000 π.χ., η παραγωγικότητα συνδέθηκε με την ποσότητα του χρήματος. Αν φαντασθούμε έναν κόσμο με κοινό νόμισμα, ας πούμε το ευρώ, η πιο παραγωγική οικονομία είναι η πιο πλούσια, δηλαδή αυτή που εξασφαλίζει στο λαό της τα περισσότερα ευρώ ανά κεφαλή. Η λιγότερο παραγωγική, προφανώς δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσει στο λαό της τα ίδια ευρώ ανά κεφαλή και μπορεί να «το παίξει» πλούσια και έξυπνη μόνο με δανεικά, που, ως γνωστόν, δεν είναι για πάντα. Σας θυμίζει τίποτα;

Αναγκασμένη να επιστρέψει τα δανεικά, αλλά και να επιβιώσει, μια και τα δάνεια στέρεψαν, μία … έξυπνη χώρα άκουσε τους προφήτες της, κλείστηκε στον εαυτό της, τύπωσε δικό της νόμισμα, που το είπε δραχμή και το μοίρασε με τη σέσουλα για χρήση των υπηκόων. Πανευτυχείς, πληρώναμε το κούρεμα με δραχμές, αλλά μας έλλειπε το πετρέλαιο και το ρεύμα και το κούρεμα γινόταν μόνο με το ψαλίδι. Το καλοκαίρι που ήρθαν οι ξένοι για τα μπάνια τους, μας πλήρωσαν σε ευρώ. Επειδή όμως το ευρώ ήταν πολύτιμο, για φάρμακα και άλλα εισαγόμενα που δεν μπορούσαμε να πληρώσουμε με δραχμές, το ευρώ στη μαύρη αγορά διπλασιαζόταν κάθε μέρα, η δραχμή «ξεφτιλιζόταν» και σύντομα ψωνίζαμε κουβαλώντας με καρότσια δραχμές για μία φραντζόλα (από εισαγόμενο στάρι) και ένα κιλό καφέ. Είχαμε όμως την υπερηφάνεια μας και, ως λαός, είχαμε και άλλα οφέλη. Η υγεία μας βελτιώθηκε, αφού δεν υπήρχε κρέας και άλλα ξένα (μεταλλαγμένα) τρόφιμα και ποτά. Όσοι είχαμε ποδήλατα κάναμε τέλειους κοιλιακούς, αλλά και η πεζοπορία δεν έβλαψε τους υπόλοιπους. Οι καρδιολόγοι και οι καρδιοχειρουργοί… καταστράφηκαν, αλλά οι καπνοπαραγωγοί του Αγρινίου γνώρισαν ξανά δόξες, προς μεγάλη στενοχώρια των νεοκαπιταλιστών της Κούβας, που τώρα παράγουν Cohibas, επιτέλους, για δικό τους κέρδος.

Αυτό ήταν το πρώτο μάθημα Οικονομικών της Νέας Εποχής (ΟΝΕ-2). Για τη συνέχεια, σας παραπέμπω στα προεκλογικά προγράμματα της παράφρονος, της δογματικής και της βελούδινης Αριστεράς. Και αν δεν βρείτε αυτά, ρωτήστε το Άρμα, τους Ανεξάρτητους… Έλληνες, και οποιονδήποτε με αντιμνημονιακή απόχρωση, ίσως και τον κ. Σαμαρά (;). Ρωτήστε και τους κκ. Γλέζο και Θεοδωράκη, αλλά μην ρωτήσετε τον κ. Παπαδήμο. Αυτός, ως γνωστόν, είναι τραπεζίτης και… τεχνοκράτης και δεν γνωρίζει τα νέα Οικονομικά. Άλλωστε, σε λίγο θα έχουμε άλλον στη θέση του. Από αυτούς που μας οδηγούν στη… Δραχμή, μέσω ΟΝΕ-2, απ’ ευθείας και επίτηδες, ή κατά λάθος.

Advertisements

ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ Η ΥΦΕΣΗ

Φεβρουαρίου 29, 2012

Η Ελληνική Οικονομία το 2009 χαρακτηριζόταν από δύο εφιαλτικά νούμερα. Πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα (δηλαδή χωρίς τοκοχρεολύσια) 10,1% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) ή 24 δισεκατομμύρια ευρώ και έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών 15,4% του ΑΕΠ, ή 37 δισεκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή, το ελληνικό Δημόσιο ξόδεψε εκείνη τη χρονιά 24 δισεκατομμύρια που δεν είχε και ως χώρα εισαγάγαμε 37 δισεκατομμύρια περισσότερα, κυρίως για καύσιμα, φάρμακα και τρόφιμα, από όσα εξαγάγαμε. Προφανώς, αυτά έγιναν με αύξηση του δανεισμού (χρέους) δημόσιου και ιδιωτικού. Το Μνημόνιο που υπογράψαμε με τους δανειστές μας το 2010 είχε ως στόχο τον μηδενισμό του πρωτογενούς ελλείμματος το 2012 και τη βελτίωση του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών μέσα από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Ας δούμε τι σήμαιναν πραγματικά τα νούμερα αυτά για την ελληνική οικονομία και για την ύφεση για την οποία δαιμονοποιείται το Μνημόνιο από πολλούς, αριστερούς και… δεξιούς.

Τα 24 δισεκατομμύρια που ξόδεψε το κράτος το 2009 πέρα από τα έσοδά του έγιναν με δανεικά, δηλαδή προστέθηκαν στο δημόσιο χρέος. Από το 2009 και μετά, όμως, καθώς βγήκαμε από τις αγορές, τα δανεικά προέρχονται μόνο από τις κυβερνήσεις των εταίρων μας στην Ευρωζώνη, δηλαδή ακόμη και από χώρες με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από της Ελλάδας και αρκετά δικά τους προβλήματα. Το 2010 καλύψαμε έλλειμμα 13 δισεκατομμυρίων, σε σχέση με το 2009, αλλά χρειαστήκαμε άλλα 11,8 δισεκατομμύρια από τους εταίρους μας για να καλύψουμε το σύνολο του ελλείμματος του 2010. Αν είχαμε μείνει μόνοι μας, όπως πολλοί υποστηρίζουν σήμερα, θα έπρεπε το 2010 να χρεοκοπήσουμε άτακτα και να κόψουμε όχι μόνο τα 13 δισεκατομμύρια που κόψαμε, αλλά και τα άλλα 11,8 δισεκατομμύρια που μας έλειπαν. Σε εκείνη την περίπτωση, όμως, θα έπρεπε να κόψουμε και 30 δισεκατομμύρια επιπλέον από τις εισαγωγές μας, αφού συνάλλαγμα δεν θα υπήρχε. Φυσικά, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί αν αυξάναμε τα έσοδα από τη φορολογία κατά 24,8 δισεκατομμύρια, αλλά νομίζω ότι αυτό δεν το συζητάει κανείς λογικός άνθρωπος.

Ας έρθουμε τώρα στην ύφεση, που χοντρικά ορίζεται ως αρνητική μεταβολή στο πραγματικό ΑΕΠ. Με την εθνικά υπερήφανη πολιτική που πολλοί πρεσβεύουν σήμερα, θα έπρεπε η οικονομία το 2010 να έχει συρρικνωθεί σε σχέση με το 2009, σε ονομαστικούς όρους, όσο το διπλό έλλειμμα του 2009, δηλαδή κατά 61 δισεκατομμύρια (24 + 37). Η ύφεση δηλαδή, μόνο το 2010, θα ήταν 25,4% με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ του 2009. Αφήνω στη φαντασία του αναγνώστη να αναλογισθεί πώς θα ήταν η χώρα με 25% πτώση του ΑΕΠ σε ένα χρόνο, εκτός αγορών και με δικό της εξευτελισμένο νόμισμα. Αντί γι’ αυτό, με την πολιτική «υποτέλειας» που ακολουθήσαμε με το Μνημόνιο, η σωρευτική ύφεση στο πραγματικό ΑΕΠ, δηλαδή υπολογίζοντας και τον πληθωρισμό 3 ετών (περίπου 9%) υπολογίζεται στο τέλος του 2012 να είναι 18-20%.

Η αναπόφευκτη συρρίκνωση της οικονομίας, αφού τα διπλά ελλείμματα πρέπει να μηδενισθούν, έγινε σταδιακά, αν και άτσαλα, με τις γνωστές αδυναμίες του πολιτικού μας συστήματος. Η χώρα, όμως, εξακολουθεί να είναι στη Ζώνη του Ευρώ, τα δάνειά της, όσα χρειάζεται για το σημερινό χρέος, είναι εξασφαλισμένα, παίρνει σημαντική τεχνική και άλλη βοήθεια, για να μην ξαναχρεωθεί, και υπολογίζει σε πρωτογενές πλεόνασμα το 2013. Πιστεύω, μάλιστα, ότι αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα θα μπορούσε ήδη να υπάρχει, όπως είχε σχεδιασθεί το 2010, αν δεν είχαμε τη λυσσαλέα αντίδραση των αντιμνημονιακών εντός και εκτός κυβέρνησης, στη Βουλή και στους δρόμους, τα τελευταία δύο χρόνια.

Είναι κρίμα που μεγάλο μέρος της πολιτικής τάξης στην πατρίδα μας υπέκυψε τόσο εύκολα στη λαϊκίστικη γοητεία των μηδενιστών και αυτών με την κρυφή ατζέντα της δραχμής, της νέας επανάστασης, του «Δεύτερου Γύρου» και όλων των αριστερών και εθνικιστικών παραληρημάτων που ακούμε αριστερά και δεξιά. Είναι κρίμα που δεν μπόρεσαν ακόμη οι ψύχραιμες και ορθολογικές φωνές να επικρατήσουν στη δημόσια συζήτηση και να οδηγήσουν τη χώρα σε μία αξιοπρεπή πορεία ανάταξης αμαρτιών δεκαετιών. Η παρουσία του κ. Λουκά Παπαδήμου στην πρωθυπουργία ήταν ευτύχημα και ίσως αποδειχθεί σωτήρια. Μήπως θα έπρεπε όσοι ακόμη νοιάζονται για το μέλλον αυτής της χώρας και του λαού της να προβληματιστούν σοβαρά προτού ξαναβρεθεί η Ελλάδα στην περιπέτεια των διεργασιών ενός σαθρού πολιτικού συστήματος;

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ

Φεβρουαρίου 25, 2012

Ψάχνοντας για λίγες στιγμές ηρεμίας, μέσα στον ορυμαγδό των απανωτών θλιβερών γεγονότων στην πατρίδα μας, ας σκεφθούμε λίγο και τη «μεγάλη εικόνα». Ας δούμε αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας σε μια προοπτική ευρωπαϊκή, ακόμη και παγκόσμια. Δεν θα ψάξουμε για δικαιολογίες γιατί τέτοιες δεν υπάρχουν, αλλά ίσως ανακαλύψουμε ορισμένα υπόγεια ρεύματα εξελίξεων που εξηγούν εν μέρει και αρκετές πτυχές του «ελληνικού ζητήματος».

Ας επικεντρωθούμε σε δύο άξονες προβληματισμού. Ο πρώτος είναι, αναπόφευκτα, η οικονομική κρίση και οι επεκτάσεις της, κοινωνικές, ηθικές και πολιτισμικές. Ο δεύτερος αφορά το κοινωνικό οικοδόμημα και τις συνιστώσες του, δηλαδή τις ανθρώπινες αξίες και τις κοινωνικές παραδοχές που συνιστούν το κοινωνικό κράτος όπως η ισότητα, η ισοτιμία και η κοινωνική δικαιοσύνη. Με βάση τους δύο αυτούς άξονες μπορούμε να εξετάσουμε τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην ικανότητα (ή τη θέληση) της κοινωνίας να διατηρήσει τα κεκτημένα της 50ετίας 1950-2000. Με άλλα λόγια, τίθεται το ερώτημα αν θα γίνει η οικονομική κρίση αιτία για την επιστροφή προς τη χομπσιανή κοινωνία, που οδήγησε στους δύο μεγάλους πολέμους, ή αν θα αποδειχθεί το μεταπολεμικό κοινωνικό κεκτημένο περισσότερο ανθεκτικό απ’ ό, τι φαίνεται τώρα. Είναι, με άλλα λόγια, η στροφή της 50ετίας 1950-2000 προς την Ενωμένη Ευρώπη και το Κοινωνικό Κράτος μία κίνηση με μόνιμα χαρακτηριστικά ή είναι άλλο ένα βραχύβιο πολιτικό και κοινωνικό πείραμα;

Από το 1950 και μετά το κυρίαρχο χαρακτηριστικό στην Ευρώπη ήταν η μεγέθυνση των οικονομιών, με παράλληλη οικοδόμηση εθνικών συστημάτων υγείας, κοινωνικής ασφάλισης, κοινωνικής αλληλεγγύης και προστασίας. Η οικονομική καθίζηση της 10ετίας του 1930 ανάμεσα σε δύο παγκόσμιους πολέμους έφερε την απόφαση των κοινωνιών να μην ξαναζήσουν πολέμους και φτώχεια που υλοποιείται με την ίδρυση της ΕΟΚ το 1960. Ταυτόχρονα, η θυσία των λαών αναγνωρίζεται με την ίδρυση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας στη Μ. Βρετανία το 1947, με ισχυρό συμβολικό αντίκτυπο και μιμητές σε πολλές χώρες. Το κοινωνικό κράτος σηματοδοτεί την απόφαση της κοινωνίας για διάθεση μέρους της οικονομικής ανάπτυξης στην επίτευξη κοινωνικών στόχων σε κλίμα ισοτιμίας. Ολα αυτά μέχρι το 1990 και την οριστική ήττα του αντίπαλου δέους, δηλαδή του υπαρκτού σοσιαλισμού. Από το 2000 και μετά, το οικονομικό μοντέλο της Σχολής του Σικάγου εκδικείται με κύριο στόχο – θύμα το κοινωνικό κράτος. Αποτέλεσμα, η οικονομική κρίση ως συνέπεια της άνισης κατανομής του εισοδήματος και της πτώσης της κατανάλωσης. Το τρέχον σκηνικό είναι η διαφαινόμενη κρίση του καπιταλισμού λόγω μειωμένης ζήτησης, την οποία δεν μπορούν να καλύψουν νέοι παίκτες, όπως οι BRIC.

Η απάντηση της Ευρώπης, αλλά και της Ελλάδας στην κρίση αναζητείται και δεν θα είναι εύκολη. Η πολιτική δεν υπόσχεται άμεσες απαντήσεις, κυρίως λόγω της έλλειψης πολιτικών προσωπικοτήτων που βλέπουν «έξω από το κουτί» της προσωπικής ή κομματικής τους στόχευσης. Τα διάφορα think tanks και οι οργανισμοί που συνήθως αναλαμβάνουν την επεξεργασία σύνθετων διεργασιών και ερωτημάτων χάνουν την αξιοπιστία τους περίπου όπως και οι οίκοι αξιολόγησης. Είναι «πολλά τα λεφτά» για να υπάρξουν τίμιες και ψύχραιμες αναλύσεις και, κυρίως, η έντιμη αναπαραγωγή και εκλαΐκευσή τους, απολύτως απαραίτητη για να γίνουν οι εξελίξεις κτήμα του ευρύτερου συλλογικού μας υποσυνείδητου. Τη στιγμή αυτή, πάντως, είναι ενδιαφέρουσες οι κινήσεις αλληλεγγύης προς την Ελλάδα και η αξιοποίηση της ελληνικής εμπειρίας για άντληση διδαγμάτων. Αυτό δείχνει ότι αρκετά πολιτικά αντισώματα παλεύουν τον νεοφιλελευθερισμό που κρύβεται πίσω από τη θεολογία της τευτονικής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Ο ρόλος του πειραματόζωου σίγουρα δεν μας αρέσει, αλλά ας σκεφθούμε ότι ίσως είναι η πρώτη φορά που το πειραματόζωο θα επιζήσει και, έτσι, θα ακυρώσει το πείραμα. Αυτό, βέβαια, αν δεν αποφασίσει να… αυτοκτονήσει, κάτι που δεν μας εγγυάται η μέχρι στιγμής ελληνική εμπειρία και το ελληνικό πολιτικό προσωπικό.

ΤΟ ΛΕΙΩΣΙΜΟ ΕΝΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Φεβρουαρίου 23, 2012

Τους τελευταίους τρεις μήνες έζησα μία τραγωδία, την οποία προσπάθησα, ματαίως, να διαχειρισθώ. Νοιώθω την υποχρέωση να τη διηγηθώ, γιατί 1,200 άνθρωποι κινδυνεύουν με άμεση οικονομική, οικογενειακή και προσωπική καταστροφή. Θέλω, επίσης, να προτείνω λύσεις, που ελπίζω ο αρμόδιος Υπουργός κ. Α. Λοβέρδος να ακούσει με την προσοχή που η έκταση του προβλήματος επιβάλλει. Αν και πολλά άλλα φαντάζουν ως πιο σημαντικά σήμερα, τίποτε δεν είναι πιο επείγον από την αποτροπή της προσθήκης 1.200 ανθρώπων στις τάξεις των ανέργων.
Το Κοινωφελές Ίδρυμα ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ «λειώνει» μπροστά στα μάτια μας. Αν και ενήμεροι, η Διοίκησή του και η Πολιτεία, δεν φαίνεται να κάνουν κάτι για να σώσουν ένα θαυμάσιο νοσοκομείο και τις δουλειές των γιατρών, νοσηλευτών και υπαλλήλων που δουλεύουν απλήρωτοι για τέσσερις, τώρα, μήνες. Το Ερρίκος Ντυνάν ανήκει στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, ο Πρόεδρος του οποίου είναι και Πρόεδρος του Νοσοκομείου, με εξουσίες που είναι η απόλυτη περιγραφή του «ενός ανδρός αρχή». Συνεπώς, μπορούμε να μιλήσουμε και για την «απόλυτη ευθύνη» την οποία η Πολιτεία, που κατά νόμο εποπτεύει, οφείλει να διερευνήσει. Με την έγκριση του Υπουργού, αναλάβαμε με τους συνεργάτες μου προ τριμήνου, ως Σύμβουλοι Διαχείρισης, την υποχρέωσή να ψάξουμε για τη φύση του προβλήματος και να προτείνουμε λύσεις σε τρεις μήνες. Οι προτάσεις μας και ένα Επιχειρηματικό Σχέδιο σωτηρίας, παρεδόθησαν στα μέσα Ιανουαρίου, αλλά ο Πρόεδρος του Δ.Σ. τις αγνόησε. Η σύμβαση που έχω υπογράψει μου απαγορεύει να δημοσιεύσω συγκεκριμένα στοιχεία. Τα ευρήματά μας, όμως, τα δημοσιοποιήσαμε στους εργαζόμενους σε συγκέντρωση στο Αμφιθέατρο. Αμέσως μετά, το γραφείο Προέδρου και το κτίριο βρέθηκαν σε κατάληψη και ο Πρόεδρος εκδιώχθηκε κακήν κακώς. Σήμερα, υπάρχει μία νέα Γενική Διεύθυνση με επί κεφαλής έναν καταξιωμένο Μάνατζερ που, υπό άλλες συνθήκες, θα ήταν και δική μας πρόταση. Δυστυχώς, σήμερα και λόγω της προηγούμενης τραγικής 10ετούς διαχείρισης, οι εργαζόμενοι είναι ακόμη απλήρωτοι και οι προμηθευτές σε απόγνωση. Με βάση τη σημερινή εικόνα, σε λίγο το Νοσοκομείο, μισοάδειο σήμερα, δεν θα λειτουργεί, ακόμη και αν οι εργαζόμενοι συμφωνήσουν να εργάζονται … δωρεάν.
Και τώρα στη σωτηρία του νοσοκομείου. Υπάρχουν η απλή και άμεση λύση και η σύνθετη λύση ίσως η πιο ενδιαφέρουσα. Επειδή η εμπλοκή του Δημοσίου είναι απαραίτητη, προϋποθέσεις είναι το δημόσιο όφελος με μηδενική επιβάρυνση. Η πρώτη λύση είναι η απλή κεφαλαιακή ενίσχυση με ξένα κεφάλαια σε ένα σχήμα ΕΕΣ-Επενδυτών. Ο ΕΕΣ «σώνει» το νοσοκομείο και κερδίζει μεσοπρόθεσμα. Όπως διαπίστωσα, με κεφαλαιακή ενίσχυση 30 εκ. € και ικανή επαγγελματική διοίκηση, το νοσοκομείο περνάει σε κερδοφορία το 2013. Το ενδιαφέρον από το εξωτερικό υπάρχει, η Διοίκηση είναι ενήμερη και ο ίδιος ενημέρωσα την Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής την Πέμπτη 19/1/12. Είναι απορίας άξιο γιατί, τη στιγμή που ξένα Funds … ψάχνουν να επενδύσουν σε νοσοκομεία, η άμεση εισαγωγή κεφαλαίων για να σωθούν 1.200 θέσεις δουλειάς δεν απασχολεί την κυβέρνηση.
Η δεύτερη λύση είναι σύνθετη, αλλά και πιο αποδοτική. Μπορώ να την περιγράψω μόνο σχηματικά. Δημιουργείται μία Εταιρεία «ειδικού σκοπού» με τέσσερις μετόχους. Το Κράτος εισφέρει το τεράστιας εμπορικής αξίας οικόπεδο του Ιπποκράτειου στη Βας. Σοφίας, ο ΕΕΣ το Ερρίκος Ντυνάν, με τα χρέη του, φυσικά, οι ιδιώτες επενδυτές το «σταματημένο» ΕΡΑΣΙΝΕΙΟ Ογκολογικό Κέντρο στη Βάρη και τα χρέη τους, και ένα ξένο Fund τα κεφάλαια. Η Εταιρεία αναλαμβάνει την αξιοποίηση του οικοπέδου του Ιπποκράτειου, την αποπεράτωση του ΕΡΑΣΙΝΕΙΟΥ και τη διάσωση του Ερρίκος Ντυνάν. Με τη λύση αυτή, το κράτος δεν βάζει ούτε ένα ευρώ, αλλά αποκτά μερίδιο (με τιμές ΕΟΠΥΥ) σε ένα νοσοκομειακό συγκρότημα υψηλών προδιαγραφών, οι γιατροί και άλλοι εργαζόμενοι του Ιπποκράτειου αποκτούν σύγχρονους χώρους δουλειάς, η Αθήνα αποκτά, ίσως, ένα Ξενοδοχείο 6 αστέρων, ή κάτι άλλο που παράγει έσοδα, φόρους και δημοτικά τέλη, ο ΕΕΣ σώνει την επένδυση του Ντυνάν, αξιοποιείται η επένδυση του Ερασινείου, οι Τράπεζες σώνουν τα κεφάλαιά τους, και, βέβαια, οι εργαζόμενοι του Ντυνάν σώνουν τη δουλειά τους. Στη διαδικασία αυτή, κεφάλαια εισρέουν σε μία άμεση ξένη επένδυση (FDI) που κάνουμε «μαύρα μάτια» για να δούμε στις μέρες μας. Αν φαντάζει «πολύ καλό για να είναι αληθινό», άλλο τόσο απίστευτη μοιάζει η ανασύσταση του χρεωκοπημένου πολιτικού συστήματος σήμερα, που, όμως, φαίνεται να απασχολεί, σχεδόν αποκλειστικά, μέρος του πολιτικού δυναμικού της χώρας. Η διαφορά είναι ότι το πρώτο θα βοηθήσει πολύ και την πατρίδα, ενώ για το δεύτερο υπάρχουν, πλέον, σοβαρές …αμφιβολίες.

Λ. Λιαρόπουλος
Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Η ΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Φεβρουαρίου 21, 2012

ς φαντασθούμε ένα τρίγωνο, με κορυφή την Λογική (Λ) και δύο πόδια, τη δεξιά (Δ) και την αριστερή (Α) πολιτική. Ας ορίσουμε ως δεξιά την πολιτική που ασχολείται κυρίως με την παραγωγή εισοδήματος και ως αριστερά την πολιτική που ενδιαφέρεται κυρίως με τη διανομή του. Ξεκινώντας από τα δεξιά της βάσης του τριγώνου προς τα αριστερά, το μείγμα πολιτικής αλλάζει έμφαση, από την παραγωγή εισοδήματος στη διανομή του. Στο κέντρο (Κ) αυτής της πορείας, είναι αυτό που αποκαλούμε στην πολιτική το Κέντρο και βρίσκεται κοντύτερα προς τη λογική. Όσο απομακρυνόμαστε από το Κέντρο, στον άξονα δεξιά – αριστερά, μεγαλώνει η απόσταση, δηλαδή αδυνατίζει η σχέση των πολιτικών, δεξιών και αριστερών, με τη λογική. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, η πολιτική τα τελευταία 35 χρόνια δίνει την εικόνα τριγώνου με έντονη εξόγκωση προς τα αριστερά που τώρα αναγνωρίζεται ότι δεν είχε καμία σχέση με τη λογική και προκάλεσε την κρίση παραγωγής και χρέους που βιώνουμε.

Πολλοί θεωρούν τη σχέση της λογικής με την παραγωγή πλούτου πιο ισχυρή από τη σχέση της με τη διανομή του, την οποία συχνά συσχετίζουν με το συναίσθημα ή την ηθική. Εύκολα αναγνωρίζουμε τη σχέση της λογικής διεργασίας με την οργάνωση της παραγωγής, τη συσσώρευση κεφαλαίου και τη κερδοφορία των επιχειρήσεων. Η διανομή του πλούτου, όμως, συχνά ανάγεται στη σφαίρα της ηθικής, της δικαιοσύνης, ακόμη και της θρησκείας και της φιλανθρωπίας. Σε ομαλές συνθήκες, τα ζητήματα διανομής φαίνεται να υπερισχύουν σε περιόδους ευημερίας και να υποχωρούν σε περιόδους κρίσης. Ο λόγος είναι ότι η διανομή πρέπει στη δημοκρατία να γίνεται εθελοντικά. Πρέπει να συναινέσω στη φορολόγησή μου για να ενισχύσω τους αδύνατους (κοινωνική αλληλεγγύη). Αυτή η συναίνεση μπορεί να υπάρξει μόνο όταν η λογική συνυπάρχει με την ηθική στην πολιτική. Θα συναινέσω, όχι επειδή είμαι φιλάνθρωπος, αλλά γιατί αντιλαμβάνομαι το συμφέρον μου να ταυτίζεται με αυτό της κοινωνίας.

Η σχέση της λογικής με την πολιτική σχετίζεται άμεσα με το δισυπόστατο της ανθρώπινης φύσης. Από τον Freud γνωρίζουμε την παράλληλη ύπαρξη στον άνθρωπο της ικανότητας για το καλό και το κακό. Ο Niall Ferguson, στο μνημειώδες έργο του «Ο Πόλεμος στον Κόσμο», αναλύει το «παράδοξο του 20ου αιώνα». Ένας λαός με την ισχυρότερη ίσως συνολική συνεισφορά στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό επέλεξε να αιματοκυλίσει την ανθρωπότητα και μάλιστα δύο φορές. Αν, όμως, ο πόλεμος είναι «πολιτική με άλλα μέσα», το ίδιο είναι και η πολιτική του Μαχάτμα Γκάντι και του Νέλσον Μαντέλα. Τα χειρότερα ένστικτα της απληστίας και του μίσους συνυπάρχουν με τις κορυφαίες στιγμές του ρομαντισμού, του αλτρουισμού και του ανθρωπισμού. Η πιθανότητα το τρίγωνό να είναι ισοσκελές και το πολιτικό εκκρεμές να ταλαντεύεται κοντά στο κέντρο είναι μεγάλη μόνο όταν το δισυπόστατο της ανθρώπινης φύσης είναι σε σχετική ισορροπία. Όταν η ισορροπία διαταράσσεται, η σχέση λογικής και πολιτικής αδυνατίζει και αναπτύσσονται κεντρόφυγες δυνάμεις. Όταν η πλεονεξία, η ανασφάλεια και ο φόβος συνδυάζονται με μειωμένες αντιδράσεις σε πολιτικές εκτροπές, η λογική υποχωρεί και ο άνθρωπος μοιάζει περισσότερο με άγριο θηρίο παρά με τη Μητέρα Τερέζα. Στην Αμερική της ανεργίας και της φτώχειας, ο πολυεκατομμυριούχος υποψήφιος Πρόεδρος πληρώνει στην εφορία μικρότερο μέρος του εισοδήματός του από τη γραμματέα του. Αφού φόρτωσαν τρεις γενιές με τεράστια χρέη για έναν ανήθικο και άχρηστο πόλεμο οι Ρεπουμπλικάνοι αρνούνται να φορολογηθούν για να τον πληρώσουν. Η «απληστία είναι αρετή» είναι το ηθικό δίδαγμα των Οικονομικών που πρυτανεύουν μετά το 2000 στην παγκόσμια οικονομική σκέψη.

Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό στην Ευρώπη μετά το 1950 ήταν η οικονομική μεγέθυνση, με παράλληλη οικοδόμηση εθνικών συστημάτων υγείας, κοινωνικής ασφάλισης και κοινωνικής αλληλεγγύης. Η οικονομική καθίζηση της 10ετίας του 1930 ανάμεσα σε δύο παγκόσμιους πολέμους, έφεραν την απόφαση των κοινωνιών να μην ξαναζήσουν πολέμους και φτώχεια που υλοποιείται με την ίδρυση της ΕΟΚ το 1960. Ταυτόχρονα, η θυσία των λαών αναγνωρίζεται με την ίδρυση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας στη Μ. Βρετανία το 1947, με ισχυρό συμβολικό αντίκτυπο και μιμητές σε πολλές χώρες. Το Κοινωνικό Κράτος σηματοδοτεί την απόφαση της κοινωνίας για διάθεση μέρους της οικονομικής ανάπτυξης στην επίτευξη κοινωνικών στόχων σε κλίμα ισοτιμίας. Όλα αυτά μέχρι το 1990 και την οριστική ήττα του αντίπαλου δέους, δηλαδή του υπαρκτού σοσιαλισμού. Εκεί η ισορροπία χάθηκε. Από το 2000 και μετά, το οικονομικό μοντέλο της Σχολής του Σικάγου εκδικείται με κύριο στόχο – θύμα το Κοινωνικό Κράτος. Το τρίγωνο παραγωγής-διανομής εξογκώνεται προς τα δεξιά, απομακρυνόμενο από το Κέντρο και τη Λογική. Αποτέλεσμα, η οικονομική κρίση ως συνέπεια της άνισης κατανομής του εισοδήματος και της πτώσης της κατανάλωσης. Το τρέχον σκηνικό είναι η διαφαινόμενη κρίση του καπιταλισμού λόγω μειωμένης ζήτησης, την οποία δεν μπορούν να καλύψουν νέοι παίκτες, όπως οι BRIC. Το ζητούμενο σήμερα, συνεπώς, είναι η επαναφορά της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και της ελληνικής, προς το σημείο ισορροπίας μεταξύ λογικής, ηθικής και πολιτικής. Με άλλα λόγια, τίθεται το ερώτημα αν θα γίνει η οικονομική κρίση αιτία για επιστροφή προς τη Χομπσιανή κοινωνία που οδήγησε στους δύο μεγάλους πολέμους, ή αν θα αποδειχθεί το μεταπολεμικό κοινωνικό κεκτημένο πιο ανθεκτικό από ότι φαίνεται τώρα. Είναι, με άλλα λόγια, η στροφή της 50ετίας 1950-2000 προς την Ενωμένη Ευρώπη και το Κοινωνικό Κράτος μία κίνηση με μόνιμα χαρακτηριστικά, ή είναι άλλο ένα βραχύβιο πολιτικό και κοινωνικό πείραμα;

ΟΧΙ ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ

Φεβρουαρίου 12, 2012

Υπάρχουν δύο σχολές: Η μία λέει ότι αν ψηφισθούν τα μέτρα θα έρθει η πτώχευση και η καταστροφή. Η άλλη λέει ότι αν ΔΕΝ ψηφισθούν τα μέτρα, θα συμβεί ακριβώς το ίδιο. Προφανώς, αποκλείεται να έχουν ταυτοχρόνως δίκιο και οι δύο. Μπορεί, όμως, να έχουν και οι δύο άδικο. Δηλαδή μπορούμε να ψηφίσουμε τα μέτρα και να σωθούμε ή να μην τα ψηφίσουμε και πάλι να σωθούμε. Αυτό συμβαίνει γιατί η σχέση πτώχευσης και μέτρων «λιτότητας» δεν είναι μονοσήμαντη. Υπάρχει και άλλη μία ανεξάρτητη μεταβλητή στην εξίσωση. Αυτή είναι η πολιτική διοίκηση, η προσπάθεια του λαού και το πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας, μέσα στην Ευρώπη κάτι δηλαδή, που εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Τη μεταβλητή αυτή φαίνεται να μην παίρνουμε ποτέ υπ’ όψη, ίσως επειδή πολλοί έχουν προσπαθήσει να μας πείσουν ότι είμαστε ένας λαός άχρηστος και προβληματικός, που δεν ανήκε ποτέ στην Ευρώπη. Ίσως, αν δούμε τα πράγματα ιστορικά, κάποια δυσπιστία στις δυνάμεις μας να είναι δικαιολογημένη. Χωρίς, όμως, τη μεγιστοποίηση αυτής της μεταβλητής δηλαδή της εθνικής και ατομικής προσπάθειας, μέσα σε καθεστώς ευνομίας, κανένα μέτρο και καμιά βοήθεια δεν έχουν σημασία. Η χρεοκοπία μας είναι σίγουρη, είτε τα μέτρα ψηφισθούν και το χρέος μικρύνει είτε δεν ψηφισθούν και πάμε κατ’ ευθείαν κατά διαβόλου.
Αν ψηφισθούν τα μέτρα, λαός, θεσμοί και πολιτικοί μπορούν να λειτουργήσουν συντεταγμένα με μοναδικό στόχο τη δημιουργία πλεονάσματος, μεγαλύτερου και από αυτό του 1994-1996, όταν είχαμε πρωτογενές πλεόνασμα μεταξύ 4,6% και 4%, που δεν αμφισβητήθηκε ποτέ και από κανένα, ακόμη και με μία οικονομία σε ελαφρά ύφεση ή στασιμότητα. Με πρωτογενές πλεόνασμα μεγαλύτερο του 4-5% το χρέος εξυπηρετείται δεδομένου ότι θα έχει αφ’ ενός μικρύνει και αφετέρου φτηνύνει (λιγότερο από 4%. Η προσπάθεια αυτή μπορεί να ξεκινήσει άμεσα και να κρατήσει όσο θέλουμε. Από εμάς εξαρτάται να γίνουμε … Σουηδία, δηλαδή να ψηφίζουμε σωστούς πολιτικούς και νόμους. Αυτό, σημαίνει ότι, αν πάρουμε τα μέτρα που μας ζητούν οι δανειστές μας και αρχίσουμε αμέσως να κάνουμε αυτό που είναι στο χέρι μας, η ανάκαμψη αρχίζει τώρα. Όχι σε 2- 3 γενιές. Αν δεν ψηφισθούν τα μέτρα και οι δανειστές μας αποσύρουν την προσφορά τους για απαλλαγή από το μεγαλύτερο μέρος του χρέους μας, πάλι μπορούμε να σωθούμε. Η διαφορά είναι ότι αυτό θα γίνει μετά από 2-3 γενιές, αφού περάσουμε από αλλαγή νομίσματος, υπερπληθωρισμό, αποξένωση από την Ευρώπη και, ίσως εθνικό ακρωτηριασμό, για να βρεθούμε το 2050 στο σημείο που είμαστε σήμερα. Δεν έχει ακόμη παρουσιασθεί κανένας αρκούντως «τρελός» να ισχυρισθεί ότι μόνοι μας θα αρχίσουμε αμέσως την ανάκαμψη. Όλοι μιλούν για αργή αλλά «εθνικά υπερήφανη» προσπάθεια. Φυσικά, πάλι θα χρειασθεί να αναπτύξουμε, με τους δικούς μας εθνικά υπερήφανους ρυθμούς και τρόπους, χρηστή διοίκηση και πολιτικό σύστημα.
Αν έτσι έχουν τα πράγματα, ο αγαθός Ευρωπαίος, αλλά και πολλοί Έλληνες αναρωτιόμαστε. Ποιο είναι το εθνικό καθήκον των Βουλευτών μας και του πολιτικού μας συστήματος. Να θυσιάσουν 2-3 γενιές και ουσιαστικά τη χώρα ολόκληρη για να μπορέσει ο κ. Πρωτόπαπας, ο κ. Κουτσούκος ο κ. Μανώλης και οι λοιποί εργατοπατέρες βουλευτές να είναι ήσυχοι με τη συνείδησή τους. Η να πούμε το μεγάλο ΝΑΙ και να συνεχίσουμε με ένα άλλο ΟΧΙ, αυτή τη φορά στη μετριοκρατία, τη φαυλοκρατία, τη διαφθορά και το πολιτικό σύστημα όπως το γνωρίσαμε. Πέρα, όμως, από το εθνικό καθήκον υπάρχει και ένα ερώτημα. Πιστεύουν πραγματικά όσοι βουλευτές έχουν αρχίσει τις παραιτήσεις για να αποφύγουν το καθήκον τους ότι αυτό θα τους γλυτώσει από το μένος ενός φτωχοποιημένου λαού που θα ζητήσει ευθύνες; Αν ναι, πέρα από τη δειλία, μπορεί κανείς να τους προσάψει και την κατηγορία της μειωμένης αντίληψης. Θλιβερές επιλογές για να τελειώσει κανείς μία καριέρα που περιλαμβάνει και την ιδιότητα του εκπροσώπου του λαού.

ΚΑΠΟΙΟΣ ΝΑ ΗΓΗΘΕΙ

Φεβρουαρίου 7, 2012

Την Κυριακή 6/2/12, η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ φιλοξένησε δύο σημαντικά άρθρα. Με τίτλο «Μακριά από τους φίλους του λαού»… ο κ. Παπαχελάς κρούει τον κώδωνα του κινδύνου «… να πέσουμε στα ψηφοθηρικά δίχτυα … της φιλολαϊκής και δημοσιονομικά ανεύθυνης πτέρυγας της Ν.Δ. και του λαϊκίστικου βαθέος ΠΑΣΟΚ… Αν έπειτα από όλα αυτά ξαναεμπιστευθούμε, κατά πλειοψηφία σε κάθε μεγάλο κόμμα, εκείνους που μας έφεραν εδώ που είμαστε, σημαίνει ότι έχουμε πολύ ακόμη δρόμο για να ωριμάσουμε πολιτικά ως κοινωνία…»

Σαν σε απάντηση, δίνουν μία άλλη προοπτική, οι Ακαδημαϊκοί Ν. Αλιβιζάτος και Λ. Τσούκαλης. Σε άρθρο τους με τίτλο «Για ένα ανατρεπτικό πλειοψηφικό ρεύμα» γράφουν: «Μεταξύ, λοιπόν, του αιθεροβάμονος καινούργιου και του καθηλωμένου παλαιού, ζητούμενο δεν είναι η ίδρυση ενός ακόμη μικρού κόμματος, αλλά η διάδοση ενός ανατρεπτικού τρόπου σκέψης, με ρηξικέλευθες προτάσεις επί των συγκεκριμένων. Μιας καινούργιας νοοτροπίας η οποία, μιλώντας τη γλώσσα της αλήθειας, θα έδινε ελπίδα και θα ευνοούσε τη δημιουργία ενός μεγάλου πλειοψηφικού ρεύματος, ικανού να θέσει στο περιθώριο το ένα ή και τα δύο μεγάλα κόμματα, που οδήγησαν τη χώρα στον γκρεμό»
Τι μας λένε οι δύο Καθηγητές; Ας πούμε ότι δημιουργείται η «νέα νοοτροπία» και ο «ανατρεπτικός τρόπος σκέψης». Άλλωστε, ίσως έχει ήδη δημιουργηθεί, όπως φάνηκε στην Παλαιά Βουλή συνάντηση του «Για την Ελλάδα Τώρα», του οποίου οι δύο καθηγητές είναι συνιδρυτές. Θυμίζω και το ενδιαφέρον που προκάλεσε η δημιουργία του «Κοινωνικού Συνδέσμου» Ε! και λοιπόν;; Στις επόμενες εκλογές θα υπάρξει ψηφοδέλτιο που θα γράφει «Ανατρεπτικός Τρόπος Σκέψης»;;; με ονόματα υποψηφίων;; Πριν τις εκλογές, η «νέα νοοτροπία» θα έχει όνομα και τηλέφωνο για να οργανωθούμε και εμείς;;. Ακόμη χειρότερο, πόσο θα διαρκέσει; Θυμίζω ότι ο Κοινωνικός Σύνδεσμος κατέρρευσε πολύ γρήγορα εν μέσω αλληλοκατηγοριών για «καπέλωμα». Υπάρχουν και πολλοί άλλοι επίδοξοι σωτήρες. Αυτοί δεν θέλουν «πολιτικούς» ανάμεσα τους, ακόμη και αυτούς που έχουν δώσει «εξετάσεις» κοινωνικής ευαισθησίας και πολιτικού θάρρους, όπως, για παράδειγμα ο Τ. Γιαννίτσης, για να μην … «μιάνουν» το υποτιθέμενο σαφές και καθαρό εθνοσωτήριο μήνυμά τους. Υπάρχει, βέβαια ένα πρόβλημα, αφού το μήνυμα αυτό δεν το ξέρουμε, δεν έχει όνομα, δεν έχει οργάνωση και μόλις πάει να δημιουργηθεί το όλο οικοδόμημα το παίρνει ο αέρας.
Όπως μου είπε ο φίλος Πάσχος Μανδραβέλης, στις εκλογές του 1932 στη Γερμανία υπήρχαν 18 κόμματα, πολλά καινούργια και μικρά, αλλά ο Χίτλερ κέρδισε με 32%. Νομίζετε ότι το αρρωστημένο πολιτικό οικοδόμημα που έφερε την καταστροφή δεν θα βρει τον τρόπο και το φορέα να συντηρήσει τα κεκτημένα; Έχουμε την περιέργεια ή την πολυτέλεια να δούμε που οδηγούν οι πολιτικές απόψεις των συμβούλων του κ. Σαμαρά κκ. Κρανιδιώτη και Λαζαρίδη, ή των «αριστερών» με το δημοσκοπικό προβάδισμα και την άρνηση συμμετοχής; Τέλος, το τι μπορούμε να περιμένουμε από τα δύο μεγάλα κόμματα φάνηκε στον «καυγά» Σαμαρά – Βενιζέλου, μεσούσης της διαπραγμάτευσης, για το «ποιος έσωσε τον 13ο και 14ο μισθό».
Καταλαβαίνω ότι ο ρόλος όποιου ηγηθεί μίας προσπάθειας έκφρασης του «πλειοψηφικού ρεύματος» είναι πολύ δύσκολος. Πρέπει να αφήσει τη δουλειά του και την ηρεμία της επαγγελματικής καριέρας που αγάπησε. Πρέπει να αντέξει τη βρωμιά, την υστεροβουλία, τη βλακεία και την κακοήθεια και να βουτήξει στα τρικυμισμένα νερά της κοινωνικής έντασης, οργής, ίσως και τυφλής απελπισίας. Ένας λαός, κατά δήλωσή του «μη κυβερνήσιμος», δεν θα ανεχθεί εύκολα τα «τρυφερά χέρια» του ερασιτέχνη πολιτικού στα γκέμια που γνώρισαν μέχρι τώρα κυρίως σατράπηδες γενάρχες, τυχάρπαστους αμοραλιστές και κατ’ επάγγελμα ψεύτες. Δέστε τι τραβάει ο κ. Παπαδήμος. Οι δύο Καθηγητές μας λένε, όμως, ότι «μεθαύριο θα είναι αργά». Ελπίζω το άρθρο τους να είναι προαναγγελία και όχι άλλη μία διαπιστωτική πράξη. Ο Τ. Γιαννίτσης ήδη μίλησε για την ανάγκη νέου κόμματος. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι σε δεκάδες κινήσεις είναι έτοιμοι και περιμένουν ένα όνομα, ένα τηλέφωνο και μία διεύθυνση. Αυτοί είναι το «πλειοψηφικό ανατρεπτικό ρεύμα». Υπάρχουν πολιτικοί σε όλα τα κόμματα που δεν πρέπει να χαθούν στη λαίλαπα του λαϊκισμού που παρασέρνει δικαίους και αδίκους. Άλλοι, που δούλεψαν μέσα στο πολιτικό σύστημα χωρίς να φθαρούν περιμένουν να προσφέρουν. Ακόμη περισσότεροι φρέσκοι επαγγελματίες και επιχειρηματίες, καλλιτέχνες και πνευματικοί άνθρωποι περιμένουν να μπολιάσουν με την ενέργεια, τις γνώσεις, τη φαντασία και την ευγένεια της ψυχής τους αυτό το νέο, το καινούργιο. Τολμήστε (είναι το όνομα μίας από τις δεκάδες κινήσεις). Μία μικρή ομάδα χρειάζεται να συνθέσει αυτό το δυναμικό και …φύγαμε προς τα εμπρός.