Archive for Οκτώβριος 2011

ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗ

Οκτώβριος 15, 2011

Το σκηνικό που διαμορφώνεται καθώς η κρίση βαθαίνει είναι ολοένα και πιο ανησυχητικό. Πέρα από το προφανές της προϊούσας φτωχοποίησης ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού, της απαξίωσης του παραγωγικού ιστού και της εντεινόμενης μετανάστευσης κεφαλαίων και ανθρώπων, υπάρχει κάτι ακόμη πιο απειλητικό. Σε μία ήδη ιστορικά κατακερματισμένη κοινωνία, απειλείται με αποσύνθεση ακόμη και το αναιμικό «κέντρο» μία μικρή αλλά αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη που η Ελλάδα δεν γνώρισε πριν το 1980. Παρά την έξαρση της χυδαιότητας και του κιτς που συνόδευσαν την εμφάνισή της στις δεκαετίες του 1980 και του 1990, είχε αρχίσει να ωριμάζει και στο ΠΑΣΟΚ μία μεσαία τάξη αστικής συνείδησης, μία κοινωνία πολιτών, με κάποιες απαιτήσεις ποιότητας και εντιμότητας στη διακυβέρνηση και δυσανεξία στα φαινόμενα διαφθοράς. Απόδειξη η σημαντική και αποφασιστική μετακίνηση, κατά τη δεύτερη τετραετία Σημίτη και τις εκλογές του 2004, απαιτητικών ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ προς τη ΝΔ, τη μόνη άλλη «αστική» επιλογή, όπου ήδη υπήρχε από παλιά ένα, επίσης απογοητευμένο, κομμάτι αστών ψηφοφόρων. Η ομάδα αυτή απετέλεσε ένα θεμέλιο πάνω στο οποίο η Ελλάδα θα μπορούσε να χτίσει στο μέλλον, στο πλαίσιο της Ευρώπης και της ΕΕ.
Η διάψευση των ελπίδων αυτής της τάξης από αυτό που ο Γιάννης Βούλγαρης αποκάλεσε «μοιραία πενταετία» ήταν τραγική και ίσως καθοριστική. Η οικονομική κρίση, συνέπεια της κραιπάλης της 30ετίας και της ηθικής διάβρωσης του πολιτικού συστήματος, μάλλον θα εξαφανίσει την όποια ελπίδα ανασυγκρότησης. Ο λόγος είναι ότι το πολιτικό σκηνικό κυριαρχείται πλέον από καταστροφικές κεντρόφυγες δυνάμεις που έχουν επιδοθεί σε ένα τρελό και τυφλό κυνήγι της εξουσίας με κάθε κόστος. Η ΝΔ, συρρικνωμένη στο εθνικιστικό, ξενοφοβικό και παλαιοδεξιό κομμάτι της, όπως δείχνει και η δημοσκοπική της καχεξία, απειλεί με αλλεπάλληλες εκλογές μέχρι να καταλάβει την εξουσία, κάτι που απεύχονται οι αγορές και οι δανειστές μας. Το όνειρο της ΝΔ, η Ελλάδα της Δραχμής, είναι ο διακαής πόθος των πάσης φύσης λαμογιών που έχουν «χρεοκοπήσει» τις εταιρείες τους ενώ μετράνε τα εκατομμύρια σε ξένες καταθέσεις. Το συμμερίζεται, όμως και το αυτιστικό ορθόδοξο ΚΚΕ που ονειρεύεται «δεύτερο γύρο», ζητώντας ανοικτά ανυπακοή και λαϊκή εξέγερση. Το αποσυνάγωγο κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ, μετανοιωμένο που άφησε το ιστορικό Μαρξιστικό μαντρί, συναγωνίζεται σε επαναστατικές κραυγές. Κοινό τους όραμα η πρώην Αλβανία του Χότζα και η Λαϊκή Δημοκρατία της Β. Κορέας. Το ΛΑΟΣ ποντάρει στην αναμφισβήτητη πονηριά και ευελιξία του αρχηγού και φαίνεται ότι διατηρεί δυνάμεις παρά την απόλυτη ιδεολογική συγγένεια με τη μεταλλαγμένη ΝΔ. Το καταστροφικό τοπίο συμπληρώνουν τα «ροκανίδια» του τέως κομματικού κράτους του ΠΑΣΟΚ από το πριόνισμα της προσαρμογής στην εφιαλτική πραγματικότητα που επέτεινε η απουσία στιβαρής και αποτελεσματικής ηγεσίας.
Σε αυτό το ζοφερό τοπίο, ποια είναι η θέση και η μοίρα της όποιας δημιουργικής πνοής που υπήρξε ή υπάρχει ακόμη σε αυτόν τον τόπο; Μετά την προδοτική καιροσκοπική φυγή των κεφαλαίων και την αναπόφευκτη μετανάστευση νέων και δημιουργικών ανθρώπων, τι μένει; Σηκώνοντας το βλέμμα στις σημερινές ηγεσίες, πολιτικές, επιστημονικές, θρησκευτικές, νοιώθουμε αποστροφή και απογοήτευση. Κοιτώντας έξω, διαπιστώνουμε αδυναμία ηγεσίας, αδιαφορία για το μακροπρόθεσμο μέλλον της Ευρώπης και, βέβαια, για το ρόλο μας σε αυτήν. Κοιτώντας μέσα μας, νοιώθουμε πολλαπλά προδομένοι, αδύναμοι και χωρίς στηρίγματα. Μας πείσανε, βλέπετε, ακόμη και οι ηγέτες μας ότι είμαστε μπαταχτσήδες, φοροφυγάδες, καταχραστές δημοσίου χρήματος. Ακόμη και ο Πρωθυπουργός μας το βροντοφώναξε στα αναρίθμητα ταξίδια του, στις συναντήσεις με τους «ηγέτες» του εξωτερικού. Οι μόνοι που δεν το πιστέψαμε είμαστε εμείς οι «λίγοι», οι χαζοί που δεν βγάλαμε λεφτά έξω, που πάμε στη δουλειά ακόμη και χωρίς ΜΜΜ, που δεν απεργούμε, δεν καταλαμβάνουμε κτίρια δεν απειλούμε την κοινωνία με ολοκαύτωμα. Ποιοί είμαστε, πόσοι είμαστε και πώς μπορούμε να εκφραστούμε; Ποιος θα μας ακούσει όταν αρκεί ένας Φωτόπουλος, ένας Μπαλασσόπουλος, ή ένας Λυμπερόπουλος για να βάλει φωτιά στα τόπια; Ποιανού, τελικά είναι αυτή η χώρα και ποια είναι η δική μας θέση σε αυτήν; Κάνει κάποιος κουμάντο και για ποιόν; Σε όλα αυτά, ειλικρινά, δεν έχω πλέον απάντηση.

«ΑΛΛΟΣ ΛΑΟΣ»

Οκτώβριος 9, 2011

Μιλούσα με πρώην Υπουργό Οικονομικών που έζησε την εμπειρία της χρεοκοπίας. Την ξεπέρασε χωρίς φόρους ή οριζόντια μείωση μισθών και συντάξεων. «Μόνο εσωτερικές ανακατατάξεις, παρακολούθηση δαπανών και έλεγχο σε κάθε κονδύλι και εκταμίευση. Σε ένα χρόνο δείξαμε πρωτογενές πλεόνασμα», μου είπε, αλλά, συνέχισε με πίκρα, «τότε ήταν άλλος λαός, άλλη ή έννοια του Υπουργού και άλλη η αξιοπιστία στην Κοινωνία». Στην Κυριακάτικη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 2ας Οκτωβρίου, ο πρώτος τίτλος ήταν το άρθρο «SOS από Σημίτη». Το διάβασα με νοσταλγία για ένα τρόπο διακυβέρνησης που, δυστυχώς, πέρασε. Τη χειρουργική προσέγγιση που πολλοί πολιτικοί αεριτζήδες κυρίως του κόμματός του, μίσησαν και άλλοι λοιδόρησαν. Τη βαρύτητα που αποκτά η σπανιότητα των παρεμβάσεών του (και, δυστυχώς, η ακρίβεια των προβλέψεών) σε σχέση με τη σημερινή λογοδιάρροια Υπουργών, μετά από κάθε αποτυχημένη προσπάθεια. Το κύρος της επαφής με το πραγματικό Ευρωπαϊκό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον και όχι με νεφελώδεις «επιχειρηματικές» πρωτοβουλίες , ή ονειρικές σχέσεις με άσχετους θεσμούς. Μας είπε ότι δεν υπάρχει χώρος για σχέδια Δραχμής, έξοδο από την ΟΝΕ, νταηλίκια , ή «επαναδιαπραγμάτευση». Για άλλη μία φορά, την τρίτη σε τρία χρόνια, ο Κ. Σημίτης είπε: «σοβαρευτείτε γιατί θα καταστραφεί η χώρα και εμείς μαζί». Είναι γνωστό τί συμβαίνει συνήθως στην τρίτη προειδοποίηση. Η βαρύτητα των λεγομένων για το μέλλον ήταν τέτοια που σχεδόν συγχωρούσες τη σιωπή για τα τραγικά σφάλματα της δεύτερης θητείας του. Και αυτό γιατί ο Σημίτης ήταν ο τελευταίος μίας γενιάς πολιτικών που σήμερα λείπουν.
Μετά από λίγο διάβασα το πρωτοσέλιδο των Financial Times: «Οι απεργίες εμποδίζουν τη σωτηρία της Ελλάδας». Περιέγραφε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Κυβέρνηση για να εφαρμόσει πολιτικές που έχει συμφωνήσει με τους δανειστές της. Αναφερόταν στην αντίδραση από αυτούς που «δεν πληρώνουν», από κόμματα που προτρέπουν σε οργανωμένη «ανυπακοή», και, κυρίως από το κόμμα που κυβερνά. Το μήνυμα ήταν η αμφιβολία για τη δυνατότητα της Ελλάδας να «σωθεί». Διαβάζοντας τους Times, με το άρθρο του Κ. Σημίτη ακόμη στο μυαλό μου, κατάλαβα ότι η Ελλάδα πηγαίνει γρήγορα στην καταστροφή. Και με αυτά που μου είπε και ο φίλος πρώην Υπουργός Οικονομικών, κατάλαβα και το γιατί. Άλλος λαός, άλλη Κυβέρνηση, άλλη χώρα, θα πρόσθετα και εγώ. Μας τέλειωσαν οι Ράλληδες και οι Παπαληγούρες, όπως χάθηκαν οι Μαύροι, οι Γιαννόπουλοι και οι Ζολώτες. Όπως να το κάνουμε, άλλο το ΚΚΕ του Φλωράκη και άλλο της Παπαρήγα, άλλος ο Συνασπισμός του Παπαγιαννάκη και άλλος ο ΣΥΡΙΖΑ ΤΟΥ Αλαβάνου και του Τσίπρα. Και, κυρίως, άλλο η κοινωνία του Βέγγου του 1960 και άλλο η Μύκονος, η Πάρος και η Τζιά του 2008.
Τι άλλαξε, όμως, σε 20 χρόνια και πώς θα ξαναβρούμε τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις λειτουργίας ως χώρα, ως λαός, ως κοινωνία, ως σύγχρονο Κράτος; Αναλύσεις από επιστήμονες και πολιτικούς υπάρχουν (μία σοβαρή κυβέρνηση θα είχε ήδη φτιάξει ένα think tank, για να προετοιμάσει ανάλογες πολιτικές). Χωρίς να είμαι ειδικός, νομίζω ότι η διάλυση της κοινωνίας και της οικονομίας, οφείλεται στην καταρράκωση, τη σχετικοποίηση και, τελικά, την ακύρωση της έννοιας της προσωπικής εντιμότητας, όχι ως προς το νόμο, αλλά ως προς τους ηθικούς κανόνες. Η χαλάρωση ξεκίνησε με την ισοπέδωση αξιών και στάσεων ζωής που υπηρέτησαν τη μεταπολεμική κοινωνία και οικονομία καλά, μέχρι το 1965. Η Δικτατορία και η Αλλαγή του 1981 έφεραν την ταχεία και σχεδόν βίαιη ενσωμάτωση στη μεσαία τάξη κοινωνικών στρωμάτων που ήσαν ανέτοιμα για την ένταξη αυτή. Κάποιοι τους είπαν ότι σε ελάχιστα χρόνια θα μπορούσαν να φτάσουν εκεί που οι πατεράδες και οι παππούδες τους χρειάσθηκαν μία και δύο γενιές και πολύ κόπο για να φτάσουν. Το ρεσάλτο στην κοινωνική και οικονομική ανέλιξη έγινε με την ανοχή της πολιτικής ηγεσίας, με δανεικά και με αντάλλαγμα την εδραίωση του κόμματος στην εξουσία. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιήθηκε το ίδιο ανέντιμα από όλα τα κόμματα, Δεξιά και Αριστερά. Η κοινωνία έμαθε ότι το έτοιμο, το τζάμπα και το εύκολο είναι δικαίωμα, που μάλιστα περιβάλλεται με τη θεσμική προστασία του νόμου. Έτσι χτίσθηκαν τα «κεκτημένα», ως περιφρόνηση για την εντιμότητα. Ποιο ανέντιμο πράγμα από τη διόγκωση του Κράτους σε βάρος του ιδιώτη επιχειρηματία, μαγαζάτορα και εργαζόμενου δεν υπάρχει. Η προσωπική ανεντιμότητα πολιτικών, πολιτευτών, κομματικών και συνδικαλιστών εξέθρεψαν μία κοινωνία- τέρας που τώρα απειλεί να την κατασπαράξει. Αυτό πρέπει να κατανοήσει και να αποδεχθεί ο «μεταλλαγμένος», πλέον, ελληνικός λαός. Αφού το κατανοήσει και το αποδεχθεί, οφείλει να δείξει άμεσα την πόρτα της εξόδου σε αυτούς που έφεραν την καταστροφή. Να επιβάλλει αλλαγή κυβέρνησης, αλλά και πολιτικού «υποδείγματος» χωρίς να καταστρέψει την πατρίδα με καταλήψεις, απεργίες και βανδαλισμούς, ή την παράδοσή της σε επικίνδυνους εθνικιστές . Εκτός και αν πρέπει να φτάσουμε στην αυτοχειρία, κάτι που δεν αποκλείεται, ως το τελευταίο στάδιο της απόγνωσης, κατά τους ψυχίατρους.