Archive for Αύγουστος 2011

ΠΑΙΔΕΙΑ: ΚΑΙ ΤΩΡΑ … ΠΡΟΣΟΧΗ

Αύγουστος 30, 2011

Η ιδιαίτερα σημαντική επιτυχία της Υπουργού Παιδείας, αλλά και η ωριμότητα που επί τέλους έδειξε το πολιτικό σύστημα μπορούν να έχουν τεράστια σημασία για το μέλλον του τόπου. Παρά την παροδική επικάλυψη από το δημόσιο «ξεκατίνιασμα» Παπουτσή – Παμπούκη με τη θλιβερή κατάληξη, η θεσμική αλλαγή στην Ανώτατη Εκπαίδευση αποτελεί το πολιτικό γεγονός του καλοκαιριού και ίσως του έτους. Ας αποδώσουμε τα εύσημα εκεί που ανήκουν και ας χαρούμε μία στιγμή που τόσο είχαμε ανάγκη. Είναι καλό, όμως, τώρα που το σκηνικό καθάρισε, να χτίσουμε πάνω στο μέλλον του τόπου και, γι’ αυτό, πρέπει πρώτα να διαφυλάξουμε όσα κερδίσαμε.
Η επιτυχία δεν θα μείνει χωρίς να δοκιμασθεί. Ήδη διαφαίνονται οι «μουτζαχεντίν» που θα χρησιμοποιήσουν την ευκαιρία για να «χτίσουν» πολιτική παρουσία και μέλλον, καθώς οι εκλογές φαίνονται σχετικά κοντά. Ο κ. Τσίπρας και οι σύντροφοί του ονειρεύονται επανάληψη του 2007 και μόνο ο θεός ξέρει μέχρι που θα φτάσει αυτή η παρανοϊκή τάση αυτοκαταστροφής. Το ΚΚΕ θα πορευθεί με τα δικά του κριτήρια που, σίγουρα, δεν περιλαμβάνουν το καλό του τόπου. Τέλος, η «εξουσία» του Πρύτανη – πολιτικού φαίνεται ότι καλάρεσε σε ορισμένους περισσότερο από τη «μοναξιά» του Ακαδημαϊκού. Ο κ. Μυλόπουλος στη Θεσσαλονίκη ήδη «ζώστηκε» τα φυσεκλίκια και του μένει η γενειάδα. Ο ομόλογός του της Αθήνας, παραδόξως δεν κήρυξε ακόμη «ανένδοτο», αλλά δεν νομίζω ότι θα φύγει μόνο με ένα… λυγμό.
Οι πολιτικοί, ως εκπρόσωποι της κοινωνίας, μίλησαν. Το κύριο μέρος της ευθύνης είναι τώρα στην ίδια την Πανεπιστημιακή κοινότητα δηλαδή στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, την ΠΟΣΔΕΠ και στους φοιτητές, που, όμως, εκπροσωπούνται κυρίως από τα κόμματα. Η Κοινωνία τους έδειξε με τη μεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια ποια είναι η άποψή της για το Πανεπιστήμιο, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του. Οι ταγοί της Ανώτατης Εκπαίδευσης πρέπει τώρα να αποφασίσουν με ποιόν είναι. Να αναλογισθούν και να αποτιμήσουν το παρελθόν για να συμμετάσχουν στο μέλλον. Το Ελληνικό Πανεπιστήμιο της 30ετίας 1982-2011 ήταν ένας καθρέφτης της κοινωνίας που άλλαζε, αλλά δεν ήταν, όπως προπολεμικά, μοχλός κοινωνικού μετασχηματισμού. Αυτό το ρόλο τον είχε αναλάβει το «κόμμα» (όλα τα κόμματα). Τα μέλη του Πανεπιστημίου, καθηγητές και φοιτητές, είχαν αναλάβει «δεύτερο ρόλο», υπηρετώντας και όχι καθοδηγώντας τις επαναστατικές «cadres” που «έτρεχαν» τα πράγματα. Πολλοί φοιτητές που είχαν αναλάβει την καθοδήγηση, έγιναν dropouts (έτσι εξηγείται ο 30ετής έρωτας με τους αιώνιους φοιτητές), και έκαναν καριέρα στην πολιτική. Οι «βοηθοί», επίσης, έγιναν καθηγητές σε μία νύχτα, και μετά πολιτικοί. Ακαδημαϊκή κόλαση, αλλά σοσιαλιστικός παράδεισος. Έτσι, σταδιακά, «γέμισαν» τα Πανεπιστήμια σε Αμερική και Ευρώπη με Έλληνες φοιτητές και καθηγητές «αστέρια». Οι φοιτητές δεν άντεχαν την ταπείνωση των φροντιστηρίων, αλλά και την εμπειρία της φοίτησης στο ελληνικό πανεπιστήμιο, ακόμη και αν έμπαιναν πρώτοι. Οι καθηγητές δεν άντεχαν την ταπείνωση της διαδικασίας εκλογής, αλλά και τις συνθήκες δουλειάς και αμοιβών. Η Ελλάδα πλούτιζε υλικά, αλλά φτώχαινε πνευματικά και επιστημονικά. Το τίμημα της εσωστρέφειας και του ηθικού ξεπεσμού που ακολούθησε το πληρώνουμε (σχεδόν) όλοι τώρα.
Το 2011 η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα γνωστά προβλήματα. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να κάνει τα απαιτούμενα για τη σωτηρία της άλματα χωρίς καλά Πανεπιστήμια. Η Υπουργός και οι συνεργάτες της έκαναν αυτό που σπάνια γίνεται σε μία Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα. Μελέτησαν, ρώτησαν, σκέφτηκαν, μίλησαν, για 1½ χρόνο και μετά κοίταξαν τον καθρέφτη. Αποτέλεσμα είναι ο νόμος που ψηφίστηκε. Δεν θα τον αναλύσω, γιατί το έχουν κάνει άλλοι καλύτεροι από εμένα. Βλέπω ποιοι τον στηρίζουν και αισθάνομαι ότι έχουν δίκιο. Βλέπω ποιοι τον πολεμούν και καταλαβαίνω ότι έχουν άδικο. Θα πω απλώς ότι μου θυμίζει αυτό που έζησα ως φοιτητής, στα καλύτερα χρόνια της ζωής μου στην Αμερική το 1963-1974. Έχω σαφέστατη και αρνητική άποψη, μετά από θητεία 24 χρόνων στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Πιστεύω ότι η πανεπιστημιακή κοινότητα πρέπει τώρα να αγνοήσει ιδιοτελείς Πρυτάνεις, καθηγητές σε μάχες οπισθοφυλακής, τα κόμματα της σκόπιμης οπισθοδρόμησης και θλιβερές μειοψηφίες του «όχι σε όλα». Αυτοί ποτέ δεν έγραψαν ιστορία με δημιουργικό τρόπο. Τώρα που πέρασε η Μεταρρύθμιση, πρέπει να εφαρμοσθεί και να αξιολογηθεί. Όποιος στέκεται ενάντια, σε αυτή τη συγκυρία, είναι υπόλογος, όχι τιμητής.

Advertisements

Η «ΩΡΑ» ΤΩΝ ΕΧΟΝΤΩΝ ΚΑΙ Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Αύγουστος 9, 2011

Διαβάζω στη σημερινή ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (9ης Αυγούστου) ότι οι Ιταλοί επιχειρηματικοί ηγέτες με ανακοίνωσή τους δηλώνουν ότι θα αγοράσουν μαζικά Ιταλικά ομόλογα. Σίγουρα δεν θα χάσουν (αν δεν πτωχεύσει η χώρα) αλλά κάνουν και ότι μπορούν να βοηθήσουν, επενδύοντας στη χώρα τους. Οι δικοί μας, που πλούτισαν με την ΕΟΚ, την ΟΝΕ με τα πακέτα της, με τους Ολυμπιακούς, και με τη διαπλοκή με τους πολιτικούς που είναι;;;.
Το παραπάνω ρητορικό ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν κανείς αναλογισθεί ότι οι Ιταλοί επιχειρηματίες κατέχουν ηγετική θέση στην παγκόσμια οικονομία εδώ και 10ετίες και ότι χωρίς να είναι άγγελοι, κατέχουν τη θέση αυτή επάξια με την ποιότητα των προϊόντων τους. Οι δικοί μας, διαπλεκόμενοι αενάως, με την εφευρετικότητά τους να εξαντλείται στις λαμογιές, με ένα ιδιωτικό νοσοκομείο φθάνουν να επενδύουν σε ακίνητα στο Μονακό, άλλοι μετακομίζουν στο Λονδίνο, χρεοκοπούν τις ελληνικές τους εταιρείες αφού τις γεμίζουν με χρήματα από δικές τους «τράπεζες» και όλοι μαζί δεν έχουν να επιδείξουν ένα trade mark που να αξίζει το κόστος … κατασκευής του.
Εδώ που φθάσανε τα πράγματα, το εξυπνότερο που μπορεί να κάνει ο Υπουργός Οικονομίας είναι να τους «χρεοκοπήσει» βίαια, να τους πάρει ότι έχουν και δεν έχουν, μέχρι να ξεχρεώσουν, να τα τιτλοποιήσει και να αγοράσει χρέος στη δευτερογενή αγορά. Αυτό θα ανοίξει και το δρόμο σε νέους επιχειρηματίες που ασφυκτιούν στο άνισο, άδικο και βρώμικο περιβάλλον των λαμογιών της 30ετίας.

ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΠΛΟΥΤΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ

Αύγουστος 8, 2011

Η οικονομική κρίση που βιώνουμε τα τελευταία δύο χρόνια είναι το κυρίαρχο στοιχείο στη ζωή όλων μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ελλάδα, έχει αποκτήσει διαστάσεις υπαρξιακές, που οι περισσότεροι δεν θυμόμαστε στο διάστημα της ζωής μας. Για ένα τόσο σημαντικό γεγονός, είναι αξιοπερίεργο το ότι οι κυβερνήσεις, τα κόμματα και οι πνευματικοί ταγοί, στην Ελλάδα και σε όλη την Ε.Ε., δεν έχουν ενημερώσει σωστά, έγκαιρα και αξιόπιστα για τα διακυβεύματα, τις επιλογές και τους κινδύνους. Αυτό έχει προκαλέσει σύγχυση, φόβο και άρνηση που συχνά οδηγεί και σε αντικοινωνική συμπεριφορά. Η ελλιπής ενημέρωση οφείλεται εξίσου σε άγνοια και σε απροθυμία για ειλικρινή αντιμετώπιση του συστημικού κινδύνου που σχετίζεται με τα δομικά χαρακτηριστικά του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Οι περισσότεροι κυβερνώντες δεν γνωρίζουν ακριβώς τι πραγματικά συμβαίνει και οι λίγοι ενήμεροι δεν τολμούν ή δεν θέλουν να πουν την αλήθεια

Αξιόπιστες αναλύσεις δείχνουν ότι για κάθε 15 ευρώ (ή $) του παγκόσμιου ΑΕΠ, μόνο το 1 ευρώ αναλογεί σε πραγματική παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που μπορούν να μετρηθούν με φυσικές μονάδες και αντιστοιχούν σε κάποια μορφή νομίσματος ή ισοδύναμης αξίας, όπως π.χ. ο χρυσός. Τα υπόλοιπα 14 ευρώ είναι στην κυριολεξία «αέρας», δηλαδή μια φανταστική «υπόσχεση πληρωμής» δημοσίων και ιδιωτικών αρχών, όπως εθνικά θησαυροφυλάκια, κρατικές και ιδιωτικές τράπεζες και επενδυτικοί οργανισμοί. Προφανώς, η μόνη δύναμη που κρατά το παγκόσμιο οικονομικό αερόστατο στον αέρα είναι η εμπιστοσύνη ή «πίστη» ότι αυτές οι υποσχέσεις θα τηρούνται παντού και πάντα.

Η εμπιστοσύνη αυτή σχετίζεται αρνητικά με τα ελλείμματα, δημόσια και ιδιωτικά, κάτι που εκφράσθηκε και ποσοτικά με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (3% έλλειμμα, 60% χρέος). Οσο, δηλαδή η φανταστική οικονομία απομακρύνεται από την πραγματική, η εμπιστοσύνη ελαττώνεται, και συχνά οδηγεί σε «κραχ», δηλαδή εξαέρωση του… αερόστατου.

Αυτά είναι γνωστά και εν πολλοίς ανεκτά και επιθυμητά όταν ο αέρας χρησιμοποιείται για επενδύσεις που αυξάνουν την υλική «πίτα», δηλαδή μικραίνουν την απόσταση μεταξύ φανταστικού και πραγματικού. Αυτό συνέβαινε μεταξύ 1990 και 2005, όταν η τεράστια νομισματική επέκταση χρηματοδότησε την άνοδο των BRIC’s, όπως της Κίνας.

Η τεράστια γεωπολιτική αλλαγή, την οποία ονομάσαμε παγκοσμιοποίηση, συνοδεύτηκε από μεταβολή στους όρους ανταλλαγής εργασίας και κεφαλαίου, υπέρ του τελευταίου. Μυθώδη ποσά από κέρδη και τόκους συγκεντρώθηκαν σε όλο και λιγότερα χέρια, τράπεζες και χρηματοοικονομικά «εργαλεία». Ο μέσος Αμερικανός στα τελευταία 30 χρόνια είδε το εισόδημά του να μένει σχεδόν στάσιμο, αλλά ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων πολλαπλασιάστηκε εκθετικά όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά οπουδήποτε παρατηρήθηκε αλματώδης οικονομική ανάπτυξη.

Η διόγκωση των οικονομιών στο νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό περιβάλλον οδηγεί σε ιδιωτικά χρέη αλλά και σε κρατικές υπερβάσεις, είτε με τυχοδιωκτικούς πολέμους είτε με αλόγιστες ψηφοθηρικές παροχές χωρίς την αντίστοιχη φορολόγηση, χαμηλά επιτόκια ή φαραωνικά έργα τύπου Ολυμπιακών Αγώνων.

Τα δισεκατομμύρια των πλεονασμάτων της Κίνας και της Γερμανίας είναι τα ελλείμματα των άλλων που στηρίζονται μόνο στην «υπόσχεσή» τους. Κάποια στιγμή, η απόσταση της υπόσχεσης από την εικαζόμενη πραγματικότητα γίνεται ανυπόφορη και τα spreads αρχίζουν να γίνονται μέρος της ζωής μας.

Και τι κάνουν σήμερα οι κυβερνήσεις για να μικρύνουν την απόσταση μεταξύ φανταστικής και πραγματικής οικονομίας; Στην Αμερική, αλλά και στην Ευρώπη, φορολογούν αυτούς που δεν ωφελήθηκαν και δεν φταίνε, δηλαδή τους μισθωτούς και συνταξιούχους. Λογικά, όμως, και ηθικά πρέπει να φορολογήσουν το κεφάλαιο, αφού εκεί βρίσκεται ο «αέρας». Το Tobin Tax, που πρότεινε και ο πρωθυπουργός, είναι το λιγότερο.

Ειδικά στην Ελλάδα, η αποτελεσματική φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας είναι επίσης σωστό και δίκαιο μέτρο, αφού αυτά ευνοήθηκαν από το φούσκωμα της «φούσκας». Οχι η φορολογία των κερδών, γιατί θέλουμε ανάπτυξη και απασχόληση, αλλά η άμεση δήμευση αδήλωτων εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων και το αλύπητο κυνηγητό του παράνομου πλουτισμού. Η παραοικονομία και η φοροδιαφυγή αποτελούν εγκλήματα και ο νέος υπουργός Οικονομικών κινείται σωστά. Αρκεί οι πρόσφατες εξαγγελίες να μην μείνουν «αυγουστιάτικα» όνειρα, όπως γίνεται συνήθως την εποχή αυτή.

Η ΚΡΙΣΗ ΣΕ ΑΠΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Αύγουστος 6, 2011

Η οικονομική κρίση που βιώνουμε τα τελευταία δύο χρόνια είναι το κυρίαρχο στοιχείο στη ζωή όλων μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ελλάδα, έχει αποκτήσει διαστάσεις υπαρξιακές, που οι περισσότεροι δεν θυμόμαστε στο διάστημα της ζωής μας. Για ένα τόσο σημαντικό γεγονός, είναι αξιοπερίεργο το ότι οι κυβερνήσεις, τα κόμματα και οι πνευματικοί ταγοί, στην Ελλάδα και σε όλη της ΕΕ, δεν έχουν ενημερώσει σωστά, έγκαιρα και αξιόπιστα για τα διακυβεύματα, τις επιλογές και τους κινδύνους. Αυτό έχει προκαλέσει σύγχυση, φόβο και άρνηση που συχνά οδηγεί και σε αντικοινωνική συμπεριφορά. Η ελλιπής ενημέρωση οφείλεται εξ’ ίσου σε άγνοια και σε απροθυμία για ειλικρινή αντιμετώπιση του συστημικού κινδύνου που σχετίζεται με τα δομικά χαρακτηριστικά του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Οι περισσότεροι κυβερνώντες δεν γνωρίζουν ακριβώς τι πραγματικά συμβαίνει και οι λίγοι ενήμεροι δεν τολμούν ή δεν θέλουν να πουν την αλήθεια
Αξιόπιστες αναλύσεις δείχνουν ότι για κάθε 15€ (ή $) του παγκόσμιου ΑΕΠ, μόνο το 1€ αναλογεί σε πραγματική παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που μπορούν να μετρηθούν με φυσικές μονάδες και αντιστοιχούν σε κάποια μορφή νομίσματος ή ισοδύναμης αξίας, όπως π.χ. ο χρυσός. Τα υπόλοιπα €14 είναι στην κυριολεξία «αέρας», δηλαδή μια φανταστική «υπόσχεση πληρωμής» δημοσίων και ιδιωτικών αρχών, όπως εθνικά θησαυροφυλάκια, κρατικές και ιδιωτικές τράπεζες και επενδυτικοί οργανισμοί. Προφανώς, η μόνη δύναμη που κρατά το παγκόσμιο οικονομικό αερόστατο στον αέρα είναι η εμπιστοσύνη, ή «πίστη» ότι αυτές οι υποσχέσεις θα τηρούνται παντού και πάντα. Η εμπιστοσύνη αυτή σχετίζεται αρνητικά με τα ελλείμματα, δημόσια και ιδιωτικά, κάτι που εκφράσθηκε και ποσοτικά με τη συνθήκη του Μάαστριχτ (3% έλλειμμα, 60% χρέος). Όσο, δηλαδή η φανταστική οικονομία απομακρύνεται από την πραγματική, η εμπιστοσύνη ελαττώνεται, και συχνά οδηγεί σε «κράχ», δηλαδή εξαέρωση του…. αερόστατου. Αυτά είναι γνωστά και εν πολλοίς ανεκτά και επιθυμητά όταν ο αέρας χρησιμοποιείται για επενδύσεις που αυξάνουν την υλική «πίττα», δηλαδή μικραίνουν την απόσταση μεταξύ φανταστικού και πραγματικού. Αυτό συνέβαινε μεταξύ 1990 και 2005, όταν η τεράστια νομισματική επέκταση χρηματοδότησε την άνοδο των BRIC’s, όπως της Κίνας.
Η τεράστια γεωπολιτική αλλαγή την οποία ονομάσαμε Παγκοσμιοποίηση συνοδεύτηκε από μεταβολή στους όρους ανταλλαγής εργασίας και κεφαλαίου, υπέρ του τελευταίου. Μυθώδη ποσά από κέρδη και τόκους συγκεντρώθηκαν σε όλο και λιγότερα χέρια, τράπεζες και χρηματοοικονομικά «εργαλεία». Ο μέσος Αμερικανός στα τελευταία 30 χρόνια είδε το εισόδημά του να μένει σχεδόν στάσιμο, αλλά ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων πολλαπλασιάστηκε εκθετικά, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά οπουδήποτε παρατηρήθηκε αλματώδης οικονομική ανάπτυξη. Η διόγκωση των οικονομιών στο νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό περιβάλλον οδηγεί σε ιδιωτικά χρέη αλλά και σε κρατικές υπερβάσεις είτε με τυχοδιωκτικούς πολέμους, είτε με αλόγιστες ψηφοθηρικές παροχές χωρίς την αντίστοιχη φορολόγηση, χαμηλά επιτόκια, ή φαραωνικά έργα τύπου Ολυμπιακών Αγώνων. Τα δισεκατομμύρια των πλεονασμάτων της Κίνας και της Γερμανίας είναι τα ελλείμματα των άλλων που στηρίζονται μόνο στην «υπόσχεσή» τους. Κάποια στιγμή, η απόσταση της υπόσχεσης από την εικαζόμενη πραγματικότητα γίνεται ανυπόφορη και τα spreads αρχίζουν να γίνονται μέρος της ζωής μας.
Και τι κάνουν σήμερα οι κυβερνήσεις για να μικρύνουν την απόσταση μεταξύ φανταστικής και πραγματικής οικονομίας; Στην Αμερική, αλλά και στην Ευρώπη, φορολογούν αυτούς που δεν ωφελήθηκαν και δεν φταίνε, δηλαδή τους μισθωτούς και συνταξιούχους. Λογικά, όμως, και ηθικά, πρέπει να φορολογήσουν το κεφάλαιο, αφού εκεί βρίσκεται ο «αέρας». Το Tobin Tax, που πρότεινε και ο Πρωθυπουργός, είναι το λιγότερο. Ειδικά στην Ελλάδα, η αποτελεσματική φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας είναι επίσης σωστό και δίκαιο μέτρο, αφού αυτά ευνοήθηκαν από το φούσκωμα της «φούσκας». Όχι η φορολογία των κερδών, γιατί θέλουμε ανάπτυξη και απασχόληση, αλλά η άμεση δήμευση αδήλωτων εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων και το αλύπητο κυνηγητό του παράνομου πλουτισμού. Η παραοικονομία και η φοροδιαφυγή αποτελούν εγκλήματα και ο νέος Υπουργός Οικονομικών κινείται σωστά. Αρκεί οι πρόσφατες εξαγγελίες να μην μείνουν «Αυγουστιάτικα» όνειρα, όπως γίνεται συνήθως την εποχή αυτή.