Archive for Απρίλιος 2010

Η ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΕΠ

Απρίλιος 6, 2010

Όλοι συμφωνούν ότι ο καλύτερος τρόπος για την έξοδο από την οικονομική κρίση είναι η ανάπτυξη της οικονομίας με παραγωγή νέου πλούτου. Η αύξηση της παραγωγής θα φέρει και αύξηση του ΑΕΠ, ως ποσοστό του οποίου μετρώνται όλα τα κρίσιμα μεγέθη που έχουν γίνει βρόχος στο λαιμό μας και εφιάλτης της κοινωνίας. Όσο και αν συμφωνούμε, όμως, άλλο τόσο γνωρίζουμε πόσο δύσκολη είναι η ανάκαμψη της οικονομίας αν δεν χωνέψουμε τις απαιτούμενες ριζικές αλλαγές σε νοοτροπίες και πρακτικές. Η αλλαγή οικονομικού υποδείγματος μετά από τριάντα χρόνια ανέξοδης αριστερίστικης ρητορείας που υπέκρυπτε το δημόσιο πλιάτσικο δεν θα είναι εύκολη. Πολλοί … Παπουτσήδες περιμένουν να εκδηλωθούν. Υπάρχει όμως κάτι που μπορούμε να κάνουμε με σημαντικά και άμεσα αποτελέσματα. Οι εκτιμήσεις σχετικά με το μέγεθος της παραοικονομίας κυμαίνονται μεταξύ 70 και 90 δις €. Αυτό σημαίνει ότι στη χώρα παράγονται ίσης αξίας αγαθά και (κυρίως) υπηρεσίες που δημιουργούν εισοδήματα και πλούτο, αλλά είναι άγνωστα στην εφορία απλώς επειδή δεν καταγράφονται. Αν αυτή η δραστηριότητα καταγραφεί (ακόμη και αν δεν φορολογηθεί), το ΑΕΠ θα αυξηθεί και το δημόσιο χρέος θα πέσει κάτω από το 100%. Αυτό έγινε το 2005, άσχετα αν ο κ. Κοντοπυράκης το γελοιοποίησε μιλώντας για φορολογία των … εκδιδόμενων γυναικών.
Σε πρόσφατο άρθρο του ο Καθηγητής Χαρ. Μουτσόπουλος αναφέρθηκε στην υπό όρους νομιμοποίηση της ιδιωτικής άσκησης έργου μέσα στα νοσοκομεία ως ένα τρόπο να «καταργηθεί το «φακελάκι». Ουσιαστικά αναφέρεται στη (σωστή) εφαρμογή και επέκταση του θεσμού των απογευματινών ιατρείων που θέσπισε ο νόμος 2889/2001 του Αλέκου Παπαδόπουλου. Η αύξηση των εσόδων των δημοσίων νοσοκομείων με την αύξηση (και φορολόγηση) του καταγεγραμμένου έργου γιατρών, εργαστηρίων και ίσως χειρουργείων θα μπορούσε να αυξήσει άμεσα το ΑΕΠ εντάσσοντας στην πραγματική οικονομία χρήματα που έτσι και αλλιώς ξοδεύουμε παράνομα. Από έρευνα που διεξήγαγε το Εργαστήριό μας, διαπιστώσαμε ότι τα φακελάκια το 2005 ήταν περίπου €2 δις. Το νούμερο σήμερα μάλλον είναι πολύ μεγαλύτερο. Μου είναι δύσκολο να φαντασθώ άμεσες αναπτυξιακές παρεμβάσεις με ισόποσο άμεσο πραγματικό αποτέλεσμα στο ΑΕΠ.
Για τη «νομιμοποίηση» και ένταξη της παραοικονομίας στην οικονομία της υγείας, πρέπει πρώτα να διασφαλισθεί ότι η επέκταση του ιδιωτικού έργου δεν θα γίνει σε βάρος των υποχρεώσεων των γιατρών να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους ασφαλισμένους. Η κακή εφαρμογή των απογευματινών ιατρείων στο σημείο αυτό, δυστυχώς, δυσφήμισε το θεσμό. Δεύτερον, απαιτείται αλλαγή της νοοτροπίας που χαντάκωσε την Ελλάδα για χρόνια. Θα πρέπει να πάψει να εισακούγεται η λογική του «να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα». Δεν μπορούν να αγνοούνται γιατροί, τμήματα και εργαστήρια που καταφέρνουν μέσα από ποιοτική δουλειά να αποκτήσουν φήμη και σεβασμό, αλλά πληρώνονται όσο ένας απλός υπάλληλος. Η αναγνώριση των χαρακτηριστικών που σήμερα φέρνουν «ιδιωτική πελατεία», θα ενισχύσει τα δημόσια έσοδα, τις αμοιβές των εμπλεκόμενων, γιατρών και άλλων εργαζόμενων, και θα αυξήσει το ΑΕΠ. Έχει κανείς σοβαρή αντίρρηση;

Advertisements

OBAMA CARE: ΜΙΑ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ»

Απρίλιος 5, 2010

Πριν από λίγες μέρες είχαμε την ευτυχή κατάληξη μίας προσπάθειας στην Αμερική που κατέληξε στη ριζική μεταρρύθμιση του πιο αποτυχημένου και άδικου συστήματος υγείας μεταξύ των χωρών της αναπτυγμένης Δύσης. Το Αμερικανικό σύστημα υγείας, μετά από προσπάθειες σχεδόν ενός αιώνα, απέκτησε το βασικό συστατικό που του έλειπε, δηλαδή την υποχρεωτική καθολική ασφαλιστική κάλυψη ανεξάρτητα από την κατάσταση της υγείας του ασφαλισμένου. Ο Πρόεδρος Obama κέρδισε μία πολιτική μάχη που είχαν χάσει σημαντικοί προκάτοχοί του, όπως ο Franklin Roosevelt τ το 1935, ο Harry Truman το 1947, ο Lyndon Johnson to 1965, και ο Bill Clinton το 1992. Η Αμερική σε λίγα χρόνια θα πάψει να είναι μία εξαίρεση στις χώρες του ΟΟΣΑ και οι μακροχρόνιες πολιτικές συνέπειες ενδέχεται να ξεπεράσουν σε σημασία ακόμη και αυτή την ίδια τη Μεταρρύθμιση στην Υγεία. Η Προεδρία Obama είναι σήμερα ισχυρότερη, με ότι αυτό σημαίνει για τα δισεκατομμύρια των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που τον βλέπουν με ελπίδα για το μέλλον. Ίσως κερδίσει και μία ακόμη τετραετία, αν οι Αμερικανοί.. .. ξεπεράσουν τον εαυτό τους.
Οι 2150 σελίδες του Νομοσχεδίου που τελικά ψηφίστηκε από τη Βουλή και υπέγραψε ο Πρόεδρος Obama κάνουν την όποια προσπάθεια λεπτομερούς αποτίμησης αδύνατη. Οι Πολιτείες θα χρειασθούν μήνες να ξεκαθαρίσουν τι σημαίνει ο νόμος για τα οικονομικά τους και για τα δικά τους προγράμματα. Οι ήδη ασφαλισμένοι με τεράστιο κόστος, οι ανασφάλιστοι που ωφελούνται, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι μεγάλοι εργοδότες που είχαν γονατίσει από τις υπέρογκες αυξήσεις στα ασφάλιστρα, τα νοσοκομεία που μέχρι τώρα πλήρωναν υποχρεωτικά για τους ανασφάλιστους που «κατέληγαν» στην πόρτα τους, τα προγράμματα Medicare για τους ηλικιωμένους και Medicaid για τους φτωχούς, που αναλαμβάνουν πρόσθετες υποχρεώσεις, όλα και όλοι ψάχνονται για δουν πώς τους επηρεάζει η νέα νομοθεσία. Κάποιοι κάτι χάνουν και όλοι κάτι κερδίζουν (ακόμη και οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες). Το μόνο που μπορούμε να πούμε, σχεδόν αφοριστικά, είναι ότι η Μεταρρύθμιση στην Υγεία στις ΗΠΑ έχει θετικό πρόσημο για όσους πιστεύουν σε μία κοινωνία στοιχειώδους αλληλεγγύης.
Πολλοί απογοητεύθηκαν γιατί δεν πέρασε η περίφημη «δημόσια επιλογή» (public option). Κακώς, γιατί αυτή ενυπάρχει στην ισχυροποίηση των υποχρεώσεων των Πολιτειακών (κρατικών, για τους Ευρωπαίους) προγραμμάτων. Η δημόσια επιλογή περνάει «από το παράθυρο» και μέσω των προγραμμάτων Medicare και Medicaid. Άλλοι παραπονιούνται επειδή ορισμένοι ανασφάλιστοι θα περιμένουν μέχρι το 2014. Μα, περίμεναν 100 χρόνια σε σχέση με τα «ξαδέρφια» τους στην Αγγλία, αλλά και στον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Πολλοί, ακόμη, στην Ελλάδα, δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί, ακόμη και σήμερα, το 57% των Αμερικανών είναι εναντίον της Μεταρρύθμισης. Τέλος, πολλές «προοδευτικές» ψυχές παραπονιούνται γιατί οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες παρέμειναν στο παιγνίδι.
Δυστυχώς ,στην Ελλάδα πολύ λίγα είναι γνωστά για το Αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης και τη σχετική δύναμη της Προεδρίας, της Βουλής και της Γερουσίας. Επίσης, πολύ λίγο κατανοητό είναι το πόσο βαθειά είναι ενσωματωμένα στο Αμερικανικό DNA , η ατομικότητα, η αγάπη για ανεξαρτησία, και η απέχθεια για «κρατικές» λύσεις σε ότι θεωρείται ατομικό πρόβλημα. Τέλος, πρέπει να καταλάβουμε ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν έχουν τίποτε να κερδίσουν, άμεσα, από την προσφορά φτηνής ή δωρεάν ασφάλισης στους ανασφάλιστους. Πάνω από τους μισούς Αμερικανούς ήδη έχουν κρατική ασφάλιση (άνω των 65, φτωχοί, δημόσιοι υπάλληλοι, στρατιωτικοί και απόμαχοι). Πολλοί εργαζόμενοι σε μεγάλες επιχειρήσεις ασφαλίζονται από τους εργοδότες και καταλαβαίνουν την αξία της ασφάλισης μόνο όταν απολυθούν. Τέλος, οι νέοι δεν πολυνοιάζονται, γενικώς. Έτσι, υπολογίζεται ότι μόνο ένα 15% του πληθυσμού έχει να κερδίσει από το «σχέδιο Ομπάμα», ενώ πολύ περισσότεροι (νομίζουν ότι) θα χάσουν αν αυξηθούν οι φόροι τους.
Σε αυτούς που χάνουν, προσθέστε τη μανιασμένη αντίδραση των Ρεπουμπλικάνων που ζητούν ρεβάνς, των Δημοκρατικών Βουλευτών από συντηρητικές πολιτείες (τα «μπλέ σκυλιά», ) όσων έχουν απλώς «αγοραστεί» από τα λόμπυ της ασφαλιστικής βιομηχανίας και προσθέστε το δηλητήριο του Τύπου και των ΜΜΕ της αυτοκρατορίας του Ρ. Μέρντοχ και θα καταλάβετε γιατί μόνο μία πραγματική πολιτική μεταμόρφωση θα αγκάλιαζε την ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Οι Αμερικανοί θα έπρεπε να δεχθούν την κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη ως πρωταρχικές αξίες μίας κοινωνικής πολιτικής στο πρότυπο της Ευρώπης. Μέχρι στιγμής, μόνο το 16%, οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως φιλελεύθεροι (liberals), δέχονται αυτή την αλλαγή. Πολλοί Δημοκρατικοί και η συντριπτική πλειοψηφία των Ρεπουμπλικάνων εξακολουθούν να ψάχνουν για λύσεις μέσα από την αγορά, δηλαδή την ασφαλιστική βιομηχανία και την ατομική ευθύνη. Για να ξεπεράσει όλους αυτούς τους σκοπέλους ο Πρόεδρος Obama έπρεπε να πετύχει το ισοδύναμο με την εξάλειψη της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα. Δεν πέτυχε το τέλειο, αλλά, προσωπικά, εύχομαι οι Έλληνες κυβερνώντες να πετύχουν στη δική τους μάχη ότι πέτυχε αυτός.
Ίσως το πιο παράξενο για τον μέσο Έλληνα είναι ότι η κάθε αναφορά του Αμερικανικού Τύπου και της πολιτικής συζήτησης στο σχέδιο Ομπάμα περιέχει τη λέξη «ασφάλιση», δηλαδή αφορά στη διευθέτηση της ζήτησης για υπηρεσίες. Στην Ελλάδα, αντίθετα, όταν αναφερόμαστε σε μία Μεταρρύθμιση στην Υγεία, να μιλάμε για αμοιβές γιατρών, διοίκηση νοσοκομείων, προμήθειες κλπ, δηλαδή ότι έχει να κάνει με την προσφορά υπηρεσιών. Κάθε συνειρμός με την κομματικοκρατία στη διαχείριση της εξουσίας δεν είναι αβάσιμος.