Archive for Φεβρουαρίου 2010

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Φεβρουαρίου 24, 2010

Το 1983 δημοσίευσα ένα άρθρο στον Οικονομικό Ταχυδρόμο με τίτλο «Μπορεί να γίνει η υγεία και μηχανή οικονομικής ανάπτυξης;». Το άρθρο διάβασε ο Ανδρέας Παπανδρέου και το έστειλε με σημείωμά του στους Υπουργούς Οικονομίας και Υγείας. Μία παρόμοια πρόταση ίσως είναι χρήσιμη στην παρούσα συγκυρία.
Το 1984, ξεκίνησε από τον Γ. Γεννηματά, με δημόσιους πόρους, ένα μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων στην Υγεία. Χτίσθηκαν 200 Κέντρα Υγείας και τρία Πανεπιστημιακά νοσοκομείων σε Πάτρα, Γιάννενα και Ηράκλειο. Το 1994, σε εποχή ύφεσης και τεράστιων δημοσιονομικών προβλημάτων, ξεκίνησε το μεγάλο Πρόγραμμα ανάπτυξης των νέων νοσοκομείων της επαρχίας, με την αξιοποίηση Ευρωπαϊκών κονδυλίων. Μέχρι το τέλος της 10ετίας χτίσθηκαν 10 νοσοκομεία. Δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί το «αναπτυξιακό αποτύπωμα» των δύο προγραμμάτων, αλλά θα ήταν ενδιαφέρον να γίνει.
Σήμερα, το κύριο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι πάλι η βαθειά ύφεση και τα τεράστια ελλείμματα, μεγάλο μέρος των οποίων οφείλονται στην «αναιμική» οικονομική επίδοση των νοσοκομείων. Η νοσοκομειακή υποδομή της προπολεμικής εποχής στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη είναι απαρχαιωμένη, ανεπαρκής, πολυδάπανη σε κόστος λειτουργίας και συντήρησης, ενεργοβόρος και «εχθρική» σε εργαζόμενους και αρρώστους. Ένα μεγάλο πρόγραμμα «απόσυρσης» νοσοκομείων θα μπορούσε άμεσα να δημιουργήσει απασχόληση στον πλέον χειμαζόμενο τομέα της οικονομίας, τις κατασκευές. Ταυτόχρονα, θα δημιουργούσε σύγχρονες συνθήκες νοσηλείας με χαμηλότερο κόστος λειτουργίας και είναι ο μόνος τρόπος ανάκτησης του χαμένου ηγετικού του ρόλου του δημοσίου στη νοσοκομειακή περίθαλψη, με τεράστιο όφελος για τα οικονομικά της κοινωνικής ασφάλισης και των ιδιωτών. Ο εκσυγχρονισμός των δημόσιων νοσοκομείων θα αυξήσει τον κύκλο εργασιών με την πρόσβαση της ιδιωτικής ασφάλισης σε δημόσιες υποδομές και ακόμη και με «ιατρικό τουρισμό». Η ριζική αναβάθμιση της νοσοκομειακής υποδομής είναι ίσως το μεγαλύτερο και οικονομικά αποδοτικότερο project του δημόσιου τομέα σήμερα.
Το πρόβλημα είναι το επενδυτικό κόστος σε συνθήκες δημοσιονομικής κατάρρευσης. Η λύση βρίσκεται στην αξιοποίηση περιουσίας του δημοσίου σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Ένα παράδειγμα είναι η παραχώρηση του «φιλέτου» του «αρχαίου» Ιπποκράτειου Νοσοκομείου με αντιπαροχή, για να κτισθεί ένα σύγχρονο νοσοκομείο στην Ανατολική Αττική. Το 2003 συμφωνήσαμε με τον Πρόεδρο της ΔΕΠΑΝΟΜ ότι μπορούμε να «κλωνοποιήσουμε» τα σχέδια του ΑΤΤΙΚΟΥ Νοσοκομείου, για να αρχίσει το «χτίσιμο σήμερα» ενός νοσοκομείου σε οικόπεδο του δημοσίου. Το σχέδιο δεν προχώρησε, αλλά η ηλεκτρονική αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας των 16 νοσοκομείων του πρώην Α’ ΠΕΣΥΠ Αττικής υπάρχει ήδη από το 2003. Θα ήταν ενδιαφέρον να αξιοποιηθεί σήμερα.
Το «πακετάρισμα» ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αντικατάστασης της νοσοκομειακής υποδομής μπορεί να ανατεθεί σε έναν αξιόπιστο και μεγάλο χρηματοοικονομικό φορέα, όπως η Εθνική Τράπεζα. Παρά την αρνητική εικόνα που έχει δημιουργηθεί, η κινητοποίηση του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου και ιδιωτικών κεφαλαίων, ίσως και από την ιδιωτική ασφάλιση, με τον έλεγχο και στήριξη της Τράπεζας μπορεί να αποδειχθεί πρόσφορη. Η «τιτλοποίηση» εγγυημένων εσόδων και η προσφορά δημόσιας γης για την πραγματοποίηση άμεσων επενδύσεων είναι απείρως πιο συμφέρουσα από τη «βλακώδη» πρόταση τη Morgan Stanley για τιτλοποίηση των νοσοκομειακών χρεών για την οποία διαβάσαμε πρόσφατα. Ας στηριχθούμε στις δικές μας δυνάμεις και ας δράσουμε έξυπνα τώρα. Το χρειάζεται η οικονομία μας και θα κάνει καλό στην υγεία μας.

Advertisements

ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Φεβρουαρίου 18, 2010

Η οικονομική κρίση απειλεί και τη υγεία. ΟΟΣΑ, ΕΕ και ΠΟΥ ήδη συμβουλεύουν τις κυβερνήσεις να διατηρήσουν τις δαπάνες για να αποφύγουν επιπτώσεις στις ευπαθείς ομάδες. Στην Ελλάδα, όμως, πρώτα πρέπει να σώσουμε την ίδια τη χώρα. Σήμερα, η σπατάλη στην υγεία είναι εθνικό έγκλημα, και η στροφή δαπανών στην ανάπτυξη καθήκον. Όμως, ποιών δαπανών; Τι μπορεί να κοπεί άμεσα, σήμερα, χωρίς να υποβιβασθεί το ήδη προβληματικό επίπεδο των υπηρεσιών του ΕΣΥ; Πώς μπορούν οι δαπάνες υγείας να αποκτήσουν και «αναπτυξιακό αποτύπωμα» μέσα από παραγωγικές επενδύσεις;
Η Υγεία θεωρείται τομέας κατανάλωσης, αλλά το επίπεδο των υπηρεσιών που μας δίνει στην Ελλάδα δεν δικαιολογεί το 10% του ΑΕΠ. Τα 24 δις € μοιράζονται σε 13 δις του δημόσιου τομέα (από φόρους και εισφορές) και 11 δις που ξοδεύουμε σε ιδιώτες και φακελάκια σε δημόσιες υπηρεσίες. Θέλουμε, τελικά, να αυξηθούν τα πρώτα και να μειωθούν (περισσότερο) τα δεύτερα. Για να μειωθεί, όμως, η ιδιωτική δαπάνη πρέπει πρώτα να αυξηθεί η αξιοπιστία του ΕΣΥ. Αυτό χρειάζεται βελτίωση αποδοτικότητας στο σύστημα και απελευθέρωση πόρων για παραγωγικές δαπάνες που δημιουργούν υπηρεσίες και απασχόληση. Μερικές, ενδεικτικές μόνο, προτάσεις:
Άμεση (πριν το Μάρτη) κατάργηση, των θέσεων Υποδιοικητών σε ΔΥΠΕ και Δ.Σ. σε νοσοκομεία. Δεν προσφέρουν τίποτε και κοστίζουν αρκετά εκατομμύρια το χρόνο. Αν αυτά διατεθούν για τη δημόσια συμμετοχή σε έργα ΕΣΠΑ στην υγεία, θα πετύχουμε πολλαπλάσια βελτίωση στον κτηριακό και τεχνολογικό (διαγνωστικό και θεραπευτικό) εξοπλισμό δημόσιων νοσοκομείων. Ας δούμε πιθανά οφέλη: Έχουμε διπλάσιους μαγνητικούς τομογράφους από τις χώρες του ΟΟΣΑ (τρίτοι στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία το 2009). Από αυτούς οι 211 είναι ιδιωτικοί και μόνο 33 σε δημόσιους φορείς. Με την προσθήκη 2ης βάρδιας στα δημόσια νοσοκομεία, θα έχουμε, αντί για άχρηστα Δ.Σ., αύξηση του «τζίρου» τους με προφανή οικονομία για πολίτες και ταμεία. Με την ευκαιρία, ας γίνει και επανεξέταση αδειών για την εισαγωγή ακριβής τεχνολογίας (π.χ. PET) που θα «τινάξουν» τα Ταμεία στον αέρα.
Δεύτερον, τα 120 νοσοκομεία σε μια χώρα με την έκταση και τον πληθυσμό της Ελλάδας (4 μόνο στο Νομό Λασιθίου) είναι παραφροσύνη. Η συγχώνευση (μέχρι το καλοκαίρι) διοικητικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών (διοικήσεις, λογιστήρια, εργαστήρια) πολύ μικρών νοσοκομείων με κοντινά μεγαλύτερα. Η προφανής άμεση οικονομία, σημαίνει βελτίωση αποδοτικότητας και του νοσηλευτικού έργου. Μία τρίτη πρόταση είναι η απελευθέρωση (τώρα, με το Δελτίο Τιμών του Φεβρουαρίου) προς τα κάτω της τιμής των Γενοσήμων φαρμάκων που παράγονται από ελληνικές εταιρείες. Η ενίσχυση του μεριδίου τους, από το 5-10% της αγοράς σήμερα στο 40-50% της ΕΕ θα ενισχύσει την ελληνική παραγωγή με αντίστοιχο όφελος.
Όλοι θα περιμένουμε τις τοποθετήσεις Διοικητών στα 120 κρατικά νοσοκομεία. Θα βρεθούν 120 «άξια» στελέχη για να σώσουν τα οικονομικά της υγείας; Οι διορισμοί των Διοικητών των ΔΥΠΕ ίσως κάποιους δεν προδιαθέτουν ευνοϊκά, αλλά είναι λίγοι και χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες. Οι Διοικητές των νοσοκομείων, όμως, είναι πολλοί και θα διαχειρισθούν μερικά δις. Η συμβουλή μου θα ήταν η ίδια με όσα έγραφα στον Οικονομικό Ταχυδρόμο το 1983. Το άρθρο με τίτλο «μπορεί να γίνει η υγεία και μηχανή οικονομικής ανάπτυξης;»διάβασε ο Ανδρέας Παπανδρέου και το έστειλε με σημείωμά του στους Υπουργούς Οικονομικών και Υγείας.