Archive for Νοέμβριος 2009

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Νοέμβριος 27, 2009

Δεν νομίζω να υπάρχει κάποιος που να αμφιβάλλει ότι έχουμε πρόβλημα ελλείμματος και, κυρίως, χρέους. Από το 1981, το χρέος έχει ανέβει από το 30% του ΑΕΠ στο 120%. Αν σήμερα είχαμε χρέος 30%, θα χρωστούσαμε €75 δις αντί για τα €300 δις. Πού πήγαν, τι έγιναν όλα αυτά τα χρήματα; Αποκτήσαμε δρόμους, αεροδρόμια, γέφυρες, αλλά και σπίτια, πολλά και μεγαλύτερα σπίτια, βίλες, αυτοκίνητα, κότερα κλπ. Αγοράζουμε πολύ περισσότερα από όσα παράγουμε, περνάμε καλά, και το κάνουμε για 30 χρόνια, με δανεικά. Τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού και ήρθε με τρόπο καθόλου κομψό. Η διαχείριση της πολυκατοικίας Ε.Ε., μας λέει «πληρώστε ή φύγετε». Η γενιά των 60άρηδων πρέπει να αρχίσει να πληρώνει το χρέος που έχει φορτώσει στα παιδιά της. Τόσο απλά.
Να πληρώσουμε, αλλά πώς και γιατί; Για να χρηματοδοτούμε στρατιές δημοσίων υπαλλήλων, ή για αρχίσει πάλι η ανάπτυξη που φέρνει απασχόληση και ασφαλιστικές εισφορές; Ο Jes Arnold του ΟΟΣΑ έχει ταξινομήσει τους φόρους ανάλογα με τη ζημιά που κάνουν στην ανάπτυξη. Διαπιστώνει ότι οι φόροι ακίνητης περιουσίας βλάπτουν στο ελάχιστο και οι φόροι στις επιχειρήσεις και στο εισόδημα στο μέγιστο. Αυτό λέει και η κοινή (οικονομική) λογική. Και όμως, περισσεύει η ιδιοτελής και άστοχη κριτική για το φόρο ακίνητης περιουσίας που προτείνει η κυβέρνηση. Δεν θα «πονέσει» κάποιος με ακίνητη περιουσία, έστω και €400.000, αν πληρώσει €238 το χρόνο. Αν κάποιος με πέντε, 10 ή και 20 ακίνητα φορολογηθεί με πολλές χιλιάδες ευρώ, ίσως πουλήσει ένα διαμέρισμα. Μικρό το κακό. Αν αρκετοί το κάνουν, ίσως μερικοί φτωχότεροι, ή νέα ζευγάρια, αποκτήσουν τη στέγη που χρειάζονται στο ξεκίνημα της ζωής τους.
Το ζήτημα όμως είναι τι θα γίνουν τα έσοδα από την ακίνητη περιουσία, αν πρώτο μας μέλημα είναι, όπως πρέπει, η ανάπτυξη και η απασχόληση. Στη χώρα μας η οικοδομή, που τώρα χειμάζεται, πάντα ήταν η ατμομηχανή. Ο Τάσος Χωμενίδης (στο ΒΗΜΑ) τεκμηριώνει τις τεράστιες δυνατότητες που υπάρχουν στην αντικατάσταση του φθαρμένου οικιστικού αποθέματος των μεγάλων πόλεων. Ολόκληρα τετράγωνα στην Κυψέλη μπορούν με κατάλληλα προγράμματα αστικής ανανέωσης, δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, να μετατραπούν σε ελκυστική και σύγχρονη κατοικία. Μία δεύτερη ιδέα είναι η ανανέωση των άθλιων δημόσιων νοσοκομείων. Χρόνια φωνάζουμε για την παραχώρηση του πανάκριβου «φιλέτου» στο οποίο στεγάζεται το «αρχαίο» Ιπποκράτειο Νοσοκομείο με αντιπαροχή, για να αποκτήσουμε ένα σύγχρονο νοσοκομείο στην Ανατολική Αττική. Συζήτησα με τον Πρόεδρο της ΔΕΠΑΝΟΜ το 2003 και συμφωνήσαμε ότι μπορούμε να κλωνοποιήσουμε τα σχέδια του ΑΤΤΙΚΟΥ Νοσοκομείου, που ανήκουν στο Δημόσιο. Μία τρίτη, τέλος, κατεύθυνση είναι οι «πράσινες» επενδύσεις και ο σιδηρόδρομος, για φτηνές και οικολογικές μεταφορές, με αξιοποίηση και Ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ιδού λοιπόν: φορολογήστε «άγρια» τη μεγάλη περιουσία, για να ξεκινήσει πάλι η ανάπτυξη, αλλά αυτή τη φορά, υγιής, όχι με δανεικά από τις τράπεζες και το εξωτερικό, ανάπτυξη που θα μεγαλώσει το ΑΕΠ και την απασχόληση και θα μικρύνει το χρέος.

Advertisements

ΕΝΑ «ΧΡΕΟΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΓΕΝΙΑ

Νοέμβριος 27, 2009

Το 1981, το δημόσιο χρέος ήταν κοντά στο 30% του ΑΕΠ. Σήμερα, παρά κάποιες φιλότιμες προσπάθειες από το 1994 μέχρι το 2001, το χρέος έχει ανέβει στο 120%. Αν σήμερα είχαμε χρέος 30%, θα χρωστούσαμε 75 δισ. ευρώ αντί για τα 300 δισ. που χρωστάμε. Πού πήγαν, τι έγιναν όλα αυτά τα χρήματα; Αποκτήσαμε δρόμους, αεροδρόμια, γέφυρες, αλλά και σπίτια, πολλά σπίτια, βίλες, αυτοκίνητα, κότερα κ. λπ. Οι δρόμοι και οι γέφυρες αύξησαν την παραγωγική ικανότητα της χώρας, αλλά όχι όσο θα δικαιολογούσε η τεράστια εισροή δανεικών. Η χώρα έχασε και την αναιμική βιομηχανία που είχε, οι δημόσιες επιχειρήσεις πουλήθηκαν, η δημόσια περιουσία απαξιώθηκε. Το εμπορικό ισοζύγιο είναι για πάρα πολλά χρόνια ελλειμματικό. Αγοράζουμε πολύ περισσότερα από όσα παράγουμε, περνάμε καλά, και το κάνουμε για 30 χρόνια, με δανεικά. Τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού και ήρθε με τρόπο καθόλου κομψό. Η διαχείριση της «πολυκατοικίας Ε. Ε.» μας λέει «πληρώστε τα χρέη ή φύγετε». Η γενιά των 60άρηδων πρέπει να αρχίσει να πληρώνει το χρέος που έχει φορτώσει στα παιδιά της. Τόσο απλά.

H αυτογνωσία

Ο νέος πρωθυπουργός έχει πολύ άχαρη δουλειά μπροστά του. Πέρα από όλα τα άλλα, πρέπει να προκαλέσει στον ελληνικό λαό μια κρίση αυτογνωσίας. Εργο ηράκλειο για ένα λαό μαθημένο σε άλλα και ένα κόμμα, μια πολιτική, πολιτιστική και συνδικαλιστική ηγεσία και μια Αριστερά σε διαρκή φάση άρνησης. Και όμως πρέπει, γιατί κινδυνεύει η πατρίς. Τι μπορεί, λοιπόν, να κάνει;

Ας δούμε ένα παράδειγμα από έναν χώρο που γνωρίζουμε καλύτερα. Την ίδια εκείνη εποχή που το χρέος άρχισε να σκαρφαλώνει, η Ελλάδα ξόδευε το 4%, περίπου, του ΑΕΠ για την Υγεία. Σήμερα, ξοδεύει 10%, ή 25 δισ. Φαινομενικά, δεν υπάρχει πρόβλημα, αφού στην ίδια περίοδο όλες σχεδόν οι ανεπτυγμένες χώρες διπλασίασαν αυτά που ξοδεύουν για την Υγεία. Η διαφορά είναι στην ποιότητα των δαπανών. Το 1981, η δημόσια δαπάνη ήταν περίπου 3% και η ιδιωτική 1%, σύνολο 4%. Σήμερα η δημόσια δαπάνη με ένα, θεωρητικά, ανεπτυγμένο ΕΣΥ, είναι αυτή που θα έπρεπε, δηλαδή κοντά στο 6% (διπλάσια), αλλά η ιδιωτική δαπάνη τετραπλασιάστηκε, στο 4% του ΑΕΠ. Το κράτος πληρώνει γιατί η ιατρική και η τεχνολογία ακρίβυναν. Οι ιδιώτες γιατί; Πού πηγαίνουν αυτά τα 10 δισ. που πληρώνουμε από την τσέπη μας, πέρα από φόρους και εισφορές μας, κάθε χρόνο; Πόσα από αυτά φτάνουν μέχρι την εφορία;

Ο υπουργός Οικονομικών σήκωσε δειλά το δάχτυλο και έδειξε κατά Κολωνάκι μεριά. Υπάρχουν και άλλα να του δείξουμε, από τις κρατικές δαπάνες, τα φάρμακα, τους γιατρούς των Ταμείων και όχι μόνο. Αν έφτασε η ώρα να αρχίσουμε να πληρώνουμε το χρέος, ας ανοίξουμε τα μάτια. Οι πηγές είναι ορατές, φωνάζουν. Ας αρχίσουμε να μετράμε σωστά, να βάλουμε την τεχνολογία της πληροφορίας να δουλέψει για εμάς, όπως κάνουν και οι κουτόφραγκοι, που βαρέθηκαν να μας πληρώνουν για να καλοπερνάμε. Θέληση χρειάζεται και θάρρος. Είναι η ώρα για την κυβέρνηση να πει, ή τώρα ή ποτέ.

ΥΓΕΙΑ: Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΜΑ

Νοέμβριος 2, 2009

Ίσως πουθενά αλλού το ΠΑΣΟΚ δεν αντιμετωπίζει «καμένη γη» περισσότερο από ότι στην υγεία. Η επικοινωνιακή άνεση του κ. Αβραμόπουλου, απέκρυψε την αποδόμηση του ΕΣΥ, αλλά έχει φέρει σε απόγνωση όλους όσους αφορά άμεσα, αρρώστους, εργαζόμενους και προμηθευτές. Το τοπίο της δημόσιας υγείας είναι βομβαρδισμένο με ελλείψεις, χαμηλό ηθικό και ετεροβαρείς συμβάσεις υπέρ του ιδιωτικού τομέα και είναι ναρκοθετημένο με τεράστια χρέη. Το έργο του ΠΑΣΟΚ είναι η ανάταξη ενός αρρώστου με πολυοργανική ανεπάρκεια. Η θεραπεία θα χρειασθεί ισχυρές δόσεις πολιτικής βούλησης, επαγγελματισμού και εξειδικευμένων γνώσεων. Δεν υπάρχει χρόνος για αναβολές και απαρχαιωμένες αντιλήψεις.
Η πρωτοβάθμια φροντίδα, η πρώτη από τις μεγαλόστομες αλλά φρούδες υποσχέσεις της ΝΔ, κατέληξε στη γιγάντωση του ιδιωτικού τομέα και της ιδιωτικής δαπάνης. Η αναδιοργάνωση της προνοσοκομειακής φροντίδας, με ένταξη και των μονάδων του ΙΚΑ, θα δώσει στον πολίτη τη χαμένη εμπιστοσύνη στο δημόσιο σύστημα, θα αξιοποιήσει το ιατρικό δυναμικό, θα ενισχύσει την πρόληψη και αγωγή υγείας και θα συνδέσει πρωτοβάθμια και νοσοκομειακή φροντίδα, παρέχοντας ποιότητα, ασφάλεια και οικονομία. Οι προμήθειες των νοσοκομείων ήταν η δεύτερη ανεκπλήρωτη υπόσχεση της τελευταίας εξαετίας. Ο νόμος για τις προμήθειες με την αλήστου μνήμης Κεντρική Επιτροπή Προμηθειών που «θα γλίτωνε €500 εκ» και οι ρουσφετολογικοί διορισμοί «ανίδεων διοικήσεων» κατέληξαν σε χρέη € 6 δις, ρεμούλα και διαφθορά. Το ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει δικαιολογία αν δεν ανατάξει τα προβλήματα συστημάτων πληροφορικής, διπλογραφικού συστήματος και επαγγελματικών διοικήσεων σε λιγότερο από έξι μήνες.
Η τρίτη και κυριότερη φροντίδα του ΠΑΣΟΚ, όμως, είναι η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος. Η Υγεία αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕΠ, αλλά είναι άγνωστο τι παράγει, πόσο κοστίζει και ποιος πληρώνει. Το 45% της δαπάνης καταβάλλεται ιδιωτικά, επιβαρύνοντας υπέρμετρα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ενώ η απουσία σχεδιασμού και ελέγχου της δημόσιας δαπάνης ευθύνεται και για τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα των τελευταίων ετών. Δεν είναι υπερβολή ότι για αρκετά χρόνια, η πολιτική υγείας θα ασκείται σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών. Για το λόγο αυτό, η δημιουργία θέσης Ειδικού Γραμματέα Οικονομικού Σχεδιασμού και Ελέγχου στο Υπουργείο Υγείας, με αρμοδιότητα τον προϋπολογισμό, τον μεσοπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό και τις προμήθειες, είναι περισσότερο από απαραίτητη.
Η δημιουργία της θέσης αυτής (με ουσιαστικές αρμοδιότητες) θα έχει στόχο την οικονομική βιωσιμότητα του ΕΣΥ και την ένταξή του στο συνολικότερο οικονομικό και δημοσιονομικό σχεδιασμό μίας υγιούς οικονομίας. Οι όροι εντολής πρέπει να είναι: α) Ο εξορθολογισμός της συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης και δαπάνης (Ταμεία και Κράτος) με στόχο η όποια αύξηση κρατικών πόρων να επιφέρει πραγματική βελτίωση, ποσοτική και ποιοτική, των υπηρεσιών για τον πολίτη-ασφαλισμένο β) Η βελτίωση της αποδοτικότητας των δημοσίων δαπανών έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η μείωση της ιδιωτικής επιβάρυνσης που φθάνει το 45% της συνολικής δαπάνης υγείας γ) Ο περιορισμός της συνολικής δαπάνης σε μία 3ετία σε επίπεδα κοντά στο 8-9% του ΑΕΠ (ο μέσος όρος των χωρών της ΕΕ), κυρίως με μείωση της ιδιωτικής δαπάνης. Με τον τρόπο αυτό μπορεί το ΕΣΥ να αναγεννηθεί, καλύτερο, πληρέστερο, κοινωνικά χρήσιμο και βιώσιμο.