Archive for Φεβρουαρίου 2008

Η ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Φεβρουαρίου 9, 2008

Διαβάσαμε πρόσφατα ότι το ελληνικό σύστημα υγείας είναι πλέον το πιο ιδιωτικοποιημένο ανάμεσα στις 30 ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό για μία χώρα το Σύνταγμα της οποίας προβλέπει ότι «το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών»; Στις ΗΠΑ, όπου το Σύνταγμα προβλέπει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ότι η υγεία είναι υπόθεση της ατομικής ευθύνης των πολιτών, η δημόσια χρηματοδότηση, μόνο για τους ηλικιωμένους και τους (πολύ) φτωχούς, είναι, ως ποσοστό της συνολικής δαπάνης υγείας, οριακά μεγαλύτερη από ό,τι στην Ελλάδα. Σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, η Υγεία στην Ελλάδα είναι ένα «παράδοξο».

Η ιδιωτική δαπάνη, νόμιμη και παράνομη, αυξάνει περισσότερο από το ΑΕΠ και ήδη καλύπτει πάνω από το 50% της συνολικής δαπάνης. Η δημόσια δαπάνη μετατοπίζεται προς τα ασφαλιστικά Ταμεία, τα οποία, όμως, όλο και λιγότερο αδυνατούν να καλύψουν τη ζήτηση, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ελλειμμάτων και χρεών προς τους προμηθευτές. Η κρατική χρηματοδότηση της προσφοράς υστερεί, καθώς η δυνατότητα του κράτους να χρηματοδοτεί κοινωνικές υπηρεσίες μειώνεται. Η υποχρηματοδότηση έχει ως αποτέλεσμα οι δημόσιες υποδομές να παραμένουν στην προ 25ετίας κατάσταση και να αποτελούν όλο και περισσότερο αντικείμενο σατιρικών εκπομπών. Οι εργαζόμενοι, γιατροί και άλλοι, νιώθουν απαξιωμένοι και αναζητούν ιδιωτικές λύσεις στο βιοποριστικό τους πρόβλημα.

Η ιδιωτική προσφορά αυξάνει, καθώς μεγαλώνουν οι ιδιωτικές μονάδες και φρέσκα κεφάλαια εισρέουν συνεχώς. Πριν από 10 χρόνια, τα ιδιωτικά κεφάλαια προήλθαν από το «κόλπο γκρόσο» του χρηματιστηρίου. Σήμερα, είναι ιδιωτικά κεφάλαια, συχνά αλλοδαπής προέλευσης που ψάχνουν (και προφανώς, βρίσκουν) υψηλές αποδόσεις. Το 1976, όταν φτιάχναμε το πρώτο 5ετές πρόγραμμα του ΚΕΠΕ, μετρήσαμε περίπου 900 (μικρές) ιδιωτικές κλινικές και κανένα μεγάλο ιδιωτικό θεραπευτήριο. Το 2006, έχουμε λιγότερες από 200 και από αυτές, τα μεγάλα ιδιωτικά θεραπευτήρια, σε 3-4 μεγάλους ομίλους, συγκεντρώνουν ένα πολύ μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τζίρου. Στα 30 χρόνια από το 1976, η εικόνα στην Υγεία άλλαξε ριζικά. Η τεχνολογία και η ιατρική επιστήμη σημείωσαν τεράστια πρόοδο και οι δυνατότητες παρέμβασης άλλαξαν προς το καλύτερο. Η ανταπόκριση του ιδιωτικού τομέα ήταν άμεση και γρήγορη, αρχικά στον διαγνωστικό τομέα και τα τελευταία χρόνια στην παροχή παρεμβατικών θεραπευτικών υπηρεσιών που τώρα επεκτείνονται και σε άλλους παραμελημένους τομείς, όπως η αποκατάσταση, η πρωτοβάθμια και η κατ’ οίκον φροντίδα. Οι ιδιωτικές επενδύσεις στην Υγεία αυξήθηκαν 1.450% τη δεκαετία 1995 – 2004.

Το κράτος από την άλλη μεριά, βραδυπορεί. Την περασμένη δεκαετία, η υστέρηση είχε ως αιτία κυρίως την παραδοσιακή ραστώνη του Δημοσίου και τη χρόνια αναποτελεσματικότητα στη διοίκηση οργανωμένων συστημάτων παροχής υπηρεσιών κάθε μορφής. Σήμερα, φαίνεται ότι η υποχώρηση του κράτους είναι πολύ περισσότερο συνειδητή.Η εκχώρηση δημόσιας ευθύνης στον ιδιωτικό τομέα γίνεται σταδιακά και σύμφωνα με το business plan του δεύτερου. Οι Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα, οι Μονάδες Εντατικής Φροντίδας, η ανάληψη του Μάνατζμεντ του Ερρίκος Ντυνάν από το Υγεία, η επέκταση της Πανεπιστημιακής Αιματολογικής Κλινικής στο Λαϊκό με δαπάνες ιδιωτικού φορέα, η φημολογούμενη εκχώρηση της πρωτοβάθμιας σε 2-3 μεγάλους ομίλους, είναι λίγες μόνο από τις ενδείξεις ότι η ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ είναι ένα σχέδιο σε εξέλιξη.

Είναι η ελληνική κοινωνία διατεθειμένη να εκχωρήσει συνειδητά την υγεία στον ιδιωτικό τομέα; Πολλά μεγάλα επιχειρηματικά σχέδια παρέμειναν «σχέδια επί χάρτου». Στα τελευταία 25 χρόνια, μόνο μία από τις μεγάλες επιχειρήσεις της Αμερικής που είχαν το 1980 τις 10 πρώτες θέσεις στο FORTUNE 500, εξακολουθεί να υφίσταται σήμερα ως σημαντική παρουσία. Μπορεί ο Ελληνας σήμερα να χρηματοδοτήσει ένα αμερικανικό σύστημα υγείας;